دانستنی ها

آیا اصرار بر دعا کردن جایز است؟

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید: «رحم الله عبداً طلب من الله عزوجل حاجه فالّح فی الدعاء استجیب له او لم یستجیب»؛ «خدا رحمت کند بنده ای را که از خداوند متعال حاجتی را درخواست کند و بر آن اصرار بورزد. چه حاجتش برآورده شود و چه برآورده نگردد.»

دعا، مظهر بندگى در مقابل خداوند و براى تقویت روح عبودیت در انسان است، و این روح عبودیت و احساس بندگى در مقابل خداوند، همان چیزى است که انبیاى الهى از اول تا آخر، تربیت و تلاششان متوجه این نقطه بوده است که روح عبودیت را در انسان زنده کنند. دعاهای بسیاری در شب های ماه مبارک رمضان وارد شده است ، مانند دعای افتتاح، دعای ابوحمزه، دعای سحر و… این همه دعا برای این است که انسان خودش را شبیه اولیای الهی کند و خدا را بخواند برای نجات از شقاوت در دنیا و آخرت.

«خدایا !کَرم تو اَجلّ از مجازات مجرمین است و حلم تو بزرگتر از آن است که همتا و کُفو تقصیر مقصّران باشد. و من هم به فضل تو پناهنده شدم.»رمضان عید اولیای الهی!

تمام لحظات ماه مبارک رمضان، لحظات اجابت دعاست و این طور نیست که فقط وقت غروب و قت اجابت باشد. البته زمان هایی از این ماه فضیلتش بسیار بیشتر است، امّا هر لحظه، لحظه اجابت دعاست. گرچه همواره راه نیایش عبد و مولا باز است، ولی ماه مبارک رمضان عید اولیای الهی است.

دعای ابوحمزه ثمالی مصداق اصرار در دعا

یکی از آداب و سنن نیایش و دعا اِلحاح و اصرار است. اِلحاح و اصرار گاهی به تکرار یک جمله است، گاهی به تکرار مضمون یک جمله در عبارت های گوناگون؛ دعای ابوحمزه ثمالی از مصادیق بارز اِلحاح در دعاست. زیرا وجود مبارک امام سجاد سلام الله علیه در سحرهای ماه مبارک رمضان یک مطلب را با عبارت های گوناگون، با تعبیرهای مختلف بازگو می کنند، و آن بخشش گناهان است.در جایی عرض می کند: وَ یا رَبِّ لِأنَّ کَرَمَکَ أیّ رَبِّ یَجِلُّ عَنْ مُجازاهِ المُذنبینْ وَ حِلمِکَ عَنْ مُکافاهِ المُقَصِّرینْ؛ شما اگر بخواهی در کُرسی داوری بنشینی و عدّه ای را کیفر بدهی، کریمانه اگر بر کُرسی داوری بنشینی،آن کُرسی کرم با جلال تر از آن است که تبهکاران را کیفر کند، و کُرسی حلم و داوریِ بردباری بزرگتر از آن است که دیگران را مکافات کند! در اینجا وجود مبارک امام سجاد سلام الله علیه عرض می کند: تو اگر بر کُرسی کَرم و حِلم بنشینی و در ساهره قیامت افراد را احضار کنی، حلم و کرم تو هرگز کُفو ندارد، همتا ندارد؛ تا ما بگوئیم برابر با کرم عدّه ای را کیفر دادی، چون چیزی برابر کَرم تو نیست! لذا عرض می کند: خدایا ! آن کَرم تو اَجلّ از مجازات مجرمین است و حلم تو بزرگتر از آن است که همتا و کُفو تقصیر مقصّران باشد. و من هم به فضل تو پناهنده شدم .

آثار اصرار در دعا

یکی از عواملی که سبب استجابت دعا می گردد، اصرار در دعا است خدای متعال بنا به دلایلی گاهی اوقات دعای بنده خویش را سریعاً اجابت نمی کند؛
دعا، مظهر بندگى در مقابل خداوند و براى تقویت روح عبودیت در انسان است، و این روح عبودیت و احساس بندگى در مقابل خداوند، همان چیزى است که انبیاى الهى از اول تا آخر، تربیت و تلاششان متوجه این نقطه بوده است که روح عبودیت را در انسان زنده کنند.

حال یا به علت گناهی که انجام داده و باید توبه کند و یا به علت عدم وجود شرایط لازم و نیاز به فرصت برای استجابت دعا از مجرای طبیعی و یا به جهت اینکه خدای متعال می خواهد بنده اش، ارتباط خود را با او بیشتر کند و به درگاه او توجه زیادتر داشته باشد. بنابراین اصرار در دعا خود می تواند عاملی در استجابت دعا محسوب شود و خود اصرار ورزیدن در دعا، موجب خشنودی خداوند متعال است. امام باقر علیه السلام می فرماید: «ان الله عزوجل کره الحاح الناس بعضهم علی بعض فی المسأله و أحب ذلک لنفسه»؛ «بدرستی که خداوند متعال کراهت دارد از اصرار مردم نسبت به یکدیگر برای ادای حاجات، در حالی که آن را برای خود دوست دارد». و نیز می فرماید: «و الله لایلحّ عبد مومن علی الله عزوجل فی حاجه الا قضاها له»؛ «به خدا قسم اصرار نمی ورزد بنده مومن بر خداوند متعال برای حاجتی مگر این که آن را برآورده می سازد» رسول اکرم صلی الله علیه وآله می فرماید: «ان الله یحب السائل اللحوح»؛ «خدای متعال درخواست کننده اصرار کننده را دوست دارد»، بنابراین اصرار در دعا به پیشگاه الهی، گذشته از اینکه موجب برآورده شدن حاجت می شود. فی نفسه امری مطلوب و مورد عنایت خداوند متعال است بدین جهت هیچ گاه نباید از تأخیر در استجابت دعا دلگیر و نا امید شد.

نتیجه

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید: «رحم الله عبداً طلب من الله عزوجل حاجه فالّح فی الدعاء استجیب له او لم یستجیب»؛ «خدا رحمت کند بنده ای را که از خداوند متعال حاجتی را درخواست کند و بر آن اصرار بورزد. چه حاجتش برآورده شود و چه برآورده نگردد» آنگاه حضرت، این آیه شریفه را تلاوت فرمودند: و ادعوا ربی عسی الا اکون بدعاء ربی شقیاً ؛ پروردگار خود را می خوانم، باشد که به سبب خواندن او، به بدبختی نیفتم.

منابع:
– قرآن کریم؛ سوره مریم، آیه ۴۸٫
– میزان الحکمه، ج ۲، ص ۸۸۰٫
– سفینه البحار، ج ۳، ص ۵۷ .
– فضائل صلوات، ۱۳۸۵، ص۱۵۳
– شرح دعای ابوحمزه ثمالی آیه الله جوادی آملی
– بیانات رهبر معظم انقلاب در خطبه های نماز جمعه ی تهران۱۳۸۵

فرآوری: حامد رفیعی

 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن