دلنوشتهمدح و مرثیه

خروج بشر از ظلمت به سوی نور دستاورد ظهور پیامبر(ص)

زمین به لرزه در آمده است، همه بت‌های عالم یکی پس از دیگری بر زمین می‌افتد، آتشکده فارس بعد از هزاران سال یکباره خاموش می‌شود، چهار کنگره ایوان کسری فرو می‌ریزد و دریاچه ساوه که سالها مورد پرستش بود به کمتر از چشم بر هم زدنی خشک می‌شود و تمامی این معجزات نویدبخش پیامی بس بزرگ از حضرت رب العالمین است، آری وقت آن رسیده است تا بعد از هزاران، هزار سال انتظار اول خلق عالم، نور اول، عقل کامل، رحمه للعالمین خاتم انبیاء و مرسلین (ص) پا به عرصه وجود گذارد.

او آمده است تا همچون پیام‌آوران قبل از خود اما در وسعتی بیش از گذشته بشریت را از ظلمات جهل و تاریکی برهاند و آنان را به سوی نور توحید و یکتاپرستی دعوت و گنجینه عقل آدمیان را احیا کند، اما حبیب خدا و آخرین ذخیره الهی که برای هدایت تمامی انسانها نه فقط قوم و قبیله خاص مبعوث شده و بعد از او هیچ دین و پیامبری نخواهد آمد، علاوه بر رسالت انبیاء، وظیفه‌ای بس سنگین بر دوش او نهاده شده است. او آمده است تا مکارم اخلاق را به تمام و کمال خود برساند و با اخلاق و منش نیکوی خویش تمام جهانیان را تا قیام قیامت به سوی حضرت محبوب دعوت کند.

آری آنچه امروز همه جهانیان نیازمند آن هستند، اخلاق‌محوری و اخلاق‌مداری است که پیامبر خدا (ص) در نخستین روزهای دعوت خود همه آنها را به سوی آن خواندند و با اخلاق نیکوشان باعث شدند فوج فوج و دسته دسته مردم به اسلام عزیز گرایش پیدا کنند. آنگاه که شخصی به محضرشان رسید و از حقیقت اسلام پرسید: «یا رسول الله! ما الدین؟»: ای رسول خدا دین چیست؟ فرمود: حسن الخلق، برای مرتبه دوم خدمت رسول خدا آمد و همین سؤال را تکرار کرد و همان جواب را شنید و وقتی برای سومین بار به خدمت حضرتش شرفیاب شد و همین سوال را پرسید، حضرت با کلام (اما تفقه) او را مورد خطاب قرار دادند که چرا در این کلام که تمامی اسلام در حسن خلق خلاصه شده به خوبی دقت نمی‌کنی؟

اسلام اگرچه احکام و عقاید هم دارد اما آنچه نماد و ظهور و جلوه اسلام است همان خوش‌اخلاقی، مدارا، صبر،گذشت و ایثار … و به طور کلی مسائل اخلاقی است. بر همین اساس است که می‌بینیم وجود مبارک و نازنین پیامبر مهربان، آنقدر متخلق به این صفات اخلاقی شده‌اند که وقتی حضرت حق در قرآن کریم از ایشان یاد می‌کند می‌فرماید: «انک لعلی خلق عظیم»؛ ای رسول ما، شما بهترین و زیباترین اخلاق را دارا هستید و از این جهت نه فقط خود ایشان عامل و متخلق به این صفات بودند بلکه در سفارشات خود نیز، در تعامل با دیگران و حتی منافقان نیز توصیه‌هایی دارند که در این مختصر به چند نمونه اشاره می‌کنم: ایشان آن قدر در مورد مهرورزی و محبت به فرزندان سفارش فرمودند تا جایی که ثواب هر بوسه‌ای با عشق بر فرزند را برابر درجه‌ای در بهشت که ساختش پانصد سال است قرار دادند و همچنین هرکس که کودکان را مورد آزار قرار داده و به آنان رحمت و عطوفت نداشته باشد از اسلام خارج دانستند و نیز اکرام و حسن تربیت آنان را موجبات مغفرت پدر و مادر دانستند.

یکی از تهدیدات بزرگی که همیشه بر سر راه اسلام بوده و هست، خطر گروهی انحرافی و بسیار خطرناک به نام منافقین است که خدای مهربان در سوره منافقون آیه ۲  فرمودند: ( آنان که با ظاهری متدین با مومنان رو به رو می‌شوند و بر دینداری خویش سوگند یاد می‌کنند تا با این نیرنگ مردم را از راه خدا باز دارند)، خطر این گروه حتی از کافران و مشرکان و اهل کتاب برای اسلام و مسلمانان بیشتر است چرا که آنان موضع مشخصی دارند ولی منافقان ادعای دین داری می‌کنند در حالیکه در دل به آن چه بر زبان جاری می‌کنند، ایمان ندارند و بر اهل ایمان لازم است که قبل از هر چیز با اوصاف و ویژگی‌های منافقان آشنا شوند تا مورد فریب و اغوای آنان واقع نشوند. از این‌رو خدای تبارک و تعالی، پبامبر خدا و اهل بیت علیهم‌السلام نشانه و اوصاف آنان را برشمرده‌اند تا مومنان با بصیرت و هوشیاری با آنان مواجه شوند.

از جمله خصوصیات منافقان عیب‌جویی از مومنان و اینکه هرگاه سخنی می‌گویند دروغ و گاه وعده دهند خلف وعده می‌کنند و هرگاه امین شمرده شوند خیانت می‌ورزند و نیز از دیگر مشخصات آنان حق ناشناسی نسبت به آنانی است که موی خود را در راه اسلام سپید کرده‌اند و یا ناسپاسی نسبت به دانشمندان و علما و اهل قرآن است، اما آنچه باید به آن دقت داشته باشیم تعامل با این گروه است که فرمودند تا می‌توانید از آنان دوری کنید و با آنان در هیچ امری همکاری نکنید، اما اگر در جایی ناگزیر از تعامل و برخورد با آنان بودیم فرمودند که با آنان تعامل زبانی داشته باشید و در گفتار با آنها مدارا کنید اما قلبا هیچ ارادت و مودتی نسبت به منافقان نداشته باشید، اما آنچه بیش از هر چیز جامعه ما بدان نیازمند است عمل به اسلام واقعی است، همان اسلامی که محور اساسی آن اخلاق‌مداری و توحید است و تنها راه رسیدن به مدینه فاضله اسوه و الگو قرار دادن کسی است که «لکم فی رسول الله اسوه حسنه». آری پیامبر عزیز و مهربان برترین الگو برای آن کسانی است که به خدا، آخرت و قیامت باور و ایمان داشته باشند.

* حجت‌الاسلام امیر ارزانی، محقق و کارشناس علوم قرآن و حدیث

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن