دلنوشتهمدح و مرثیه

نامی که خدا بر حضرت زهرا(س) نهاد

محدث و محدّثه‏ (به کسر دال و تشدید آن) به معناى «سخن گوینده» است و بدان‌ جهت که حضرت زهرا(س) در رحم مادرش با او صحبت کرده، بدین نام خوانده شده است. محدث و محدّثه (به فتح دال و تشدید آن) هم به معناى کسى است که با او سخن گفته می‌شود؛ در روایت امام صادق(ع) در تعریف محدث آمده است: وَ أَمَّا الْمُحَدَّثُ فَهُوَ الَّذِی یَسْمَعُ کَلَامَ الْمَلَکِ وَ لَا یَرَى وَ لَا یَأْتِیهِ فِی الْمَنَام‏؛ اما محدث کسی است که سخن فرشته را می‌شنود اما او را نمی‌بیند و در خوابش هم نمی‌آید.

سخن گفتن ملائکه با صدیقه کبری(س)
حضرت فاطمه(س) بدین‌خاطر به این نام خوانده می‌شود که ملائکه با حضرت سخن گفته‌اند، چنان‌که در روایات زیادى آمده است. سخن گفتن ملائکه با عده‌اى از مردان و زنان در امّت‌هاى گذشته و در این امّت از جمله مطالب مورد اتّفاق شیعه و سنّى است، علّامه امینى در کتاب ارزنده‌اش «الغدیر» در این‌باره می‌گوید:
امّت اسلامى همگى بر این مطلب اتّفاق نظر دارند که در این امّت به سان دیگر امّت‌هاى گذشته کسانی بوده‌اند که به آنان حدیث گفته ‏شده و به اصطلاح «محدّث» (به صورت اسم مفعول و فتح دال) بوده‌اند. رسول خدا(ص) نیز به این مطلب خبر داده، چنان که از طریق سنی و شیعه در کتب صحاح و مجموعه‌هاى حدیثى معتبر وارد شده است. محدّث کسى است که بدون این که پیامبر باشد، و بدون این که صورت ملائکه را ببیند، ملائکه با او صحبت کرده‌اند و یا اینکه در دلش چیزى می‌افتد و به او الهام می‌شود و به صورت کشف و الهام از سوى خداوند متعال علمى به او آموخته می‌شود یا در دل او حقایقى که بر دیگران پوشیده است، روشن می‌شود.
بنابراین وجود چنین کسانى، در امّت مورد قبول و اتّفاق همه است، فقط اختلاف در مصداق چنین افرادى است که به عقیده شیعه، حضرت على و دیگر امامان معصوم از محدّثین می‌باشند.

هر محدثی امام نیست
ایشان در ادامه می‌نویسد: در امّت، افرادى محدّث وجود داشتند، همان‌گونه که در امّت‌هاى پیشین بودند. امیر‌المؤمنین و ائمّه معصومین دانشمندانى محدّث هستند ولی نبى نیستند. این خصوصیّت از ویژگی‌هاى آنان و منحصر به آن بزرگواران نیست، بلکه حضرت فاطمه(س) دختر بزرگوار حضرت رسول(ص) نیز «محدّثه» بود، همچنین سلمان محدّث بود، آرى، تمام امامان از اهل‌بیت و عترت طاهرین محدّث بودند، ولى هر محدّثى امام نیست.

محدثه، نامی که خدا بر فاطمه(س) نهاد
امام صادق(ع) در روایتی که نام‌های حضرت زهرا(س) در نزد خدا را بر می‌شمارند، یکی از نام‌های ایشان را «محدَثه» معرفی می‌فرمایند، محدثه به معنای سخن گفته شده است.
در حدیثی از امام باقر(ع) آمده است که امام صدای ملک را می‌شنود اما او را نمی‌بیند، در روایات دیگر از شخصی که ملک را نمی‌بیند اما صدای او را می‌شنود با عنوان« محدَث» نام برده شده است. روایت دیگری بیان می‌کند که ائمه اطهار(ع) همان «محدثون» هستند، یعنی در واقع ائمه اطهار(ع) نیز مخاطب فرشته و ملک قرار می‌گرفته‌اند.
حضرت زهرا (س) نیز به لقب «محدَثه» در نزد خدا ملقب شده‌اند چون مخاطب ملکی قرار می‌گرفته‌اند و آن ملک به وجود مقدس ایشان خبر‌هایی می‌داده است، در کافی شریف، روایتی موجود است که شخصی از امام صادق(ع) درباره مصحف فاطمه(س) سؤال پرسید و حضرت در مورد چگونگی فراهم آمدن این مصحف فرمودند: «حق این است که فاطمه(س) پس از رسول خدا(ص) هفتاد و پنج روز زنده بود و اندوه فراوانى از مرگ پدرش در دل داشت و جبرئیل مى‏آمد و او را سر‌سلامتى مى‏داد و در مرگ پدر تسلیت می‌‏گفت و او را خوشدل مى‏داشت و از پدرش و جایگاه وى به او گزارش مى‌‏داد و از آنچه پس از وى براى ذریه‏اش پیش آید به او خبر مى‌‏داد و على(ع) آن‌ها را مى‌نوشت، این موضوع مصحف فاطمه(س) است»

امیرالمومنین؛ کاتب مصحف فاطمه(س)
از این گزارش مشخص می‌شود که حضرت زهرا(س) نیز مخاطب ملائکه قرار می‌گرفته‌اند و از آن‌ها خبر‌هایی را دریافت می‌کرده‌اند. از متن بعضی از روایات دیگر مشخص می‌شود که مصحف فاطمه(س) منبع علم ائمه(ع) در بعضی از علوم بوده است و آن ذوات مقدسه از آن مصحف استفاده می‌کرده‌اند.
نکته لطیف در باب مصحف فاطمه آن است که علی(ع) آنچه را بر فاطمه زهرا(س) نازل می‌شده کتابت می‌فرموده‌اند و همین علی(ع) در زمان رسول خدا هم هنگام نزول وحی، آیات را برای پیامبر(ص) کتابت می‌فرمودند، پس علی بن ابیطالب هم کاتب وحی نبی بوده‌اند و هم کاتب وحی بضعه آن جناب.

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن