احکام

احکام اهدای عضو از نظر مراجع تقلید – بررسی جامع

امروزه در جهان و حتی در ایران جان بسیاری از انسان ها به واسطه ی اهدای عضو از بیماران مرگ مغزی و یا غیره به بیمارانی که نیازمند پیوند اعضا هستند حفظ می شود .

امروزه در جهان و حتی در ایران جان بسیاری از انسان ها به واسطه ی اهدای عضو از بیماران مرگ مغزی و یا غیره به بیمارانی که نیازمند پیوند اعضا هستند حفظ می شود .

اما این مسئله از نگاه شرع و اسلام با نظرات قابل توجهی روبروست در ادامه به نظرات بعضی از مراجع معظم تقلید در باب مسئله ی اهدای عضو میپردازیم.

نظر آیت الله سید علی سیستانی درباره ی اهدای عضو

 

  • پرسش ۱: اهدای عضو از شخص زنده به شخص زنده دیگری چه حکمی دارد ؟
پاسخ: برداشتن بخشی از بدن انسان زنده برای پیوند زدن در صورتی که قطع آن زیان مهمی برای اهدا کننده داشته باشد مانند چشم ودست وامثال آنها حرام است، ولی اگر ضرر مهمی نداشته باشد مانند قطعه‏ ای از پوست یا نخاع یا یک کلیه در صورت سالم بودن کلیه دیگر با فرض رضایت صاحبش اشکال ندارد البته اگر اهدا کننده کودک یا دیوانه نباشد وگرنه به هیچ وجه جایز نیست وهرگاه قطع آن جایز بود گرفتن پولی به ازای آن نیز جایز است.
  • پرسش۲: برداشتن اعضای میت مسلمان و پیوند زدن آن به شخص مسلمان زنده چه حکمی دارد؟
پاسخ: قطع عضو مسلمان مرده مانند چشم و دستش برای پیوند زدن به بدن زنده جایز نیست و اگر کسی چنین کند بر او دیه لازم می‌آید و دفن آن عضو قطع شده واجب است، ولی اگر پیوند زده شد و عضو جزو بدن زنده‏ شد، قطع آن واجب نیست.
  • پرسش ۳: اگر خود شخص وصیت کرده باشند که بعد از فوت اعضای او اهدا شوند، ایا باید به وصیتش عمل کرد؟
پاسخ: نفوذ وصیت شخص به اهدای اعضائش بعد از مرگ مشکل است.
  • پرسش ۴: حکم ثبت نام و پر کردن فورمهایی که برای اهدای عضو در زمان مرگ مغزی چه حکمی دارد؟

پاسخ: جایز نیست.

  • پرسش ۵: اهدای اعضای افراد مرگ مغزی چه حکمی دارد ؟
پاسخ: اگر کسی که از نظر مغزی مرده است در حالی که قلب وریه او هرچند به کمک دستگاه وظیفه خود را انجام می‌دهند شرعا مرده شمرده نمی‌شود وقطع اعضای او برای الحاق به افراد زنده به هیچ وجه جایز نیست و قتل محسوب می شود و موجب دیه و قصاص است.
  • پرسش ۶ : بریدن عضوی از اندام شخص مرده با وصیت او و پیوند دادن آن به شخص دیگر هرگاه میت مسلمان و یا در حکم مسلمان نباشد چه حکمی دارد؟

پاسخ: اشکال ندارد.

نظر آیت الله سیدعلی خامنه ای درباره ی اهدای عضو

مسئله : با توجه به اهمیّت پیوند کلیه برای نجات جان بیماران، پزشکان به فکر افتاده‏اند که یک بانک کلیه ایجاد کنند و این بدین معنی است که افراد زیادی به‌طور اختیاری مبادرت به اهداء یا فروش کلیه می‏کنند، آیا فروش یا اهدای کلیه یا هر عضو دیگری از بدن به‌طور اختیاری جایز است؟ این عمل هنگام ضرورت چه حکمی دارد؟

جواب: مبادرت مکلّف در هنگام حیات، به فروش یا هدیه کردن کلیه یا هر عضو دیگری از بدن خود برای استفاده بیماران از آنها در صورتی که ضرر معتنابه برای او نداشته باشد اشکال ندارد، بلکه در مواردی که نجات جان نفس محترمی متوقف بر آن باشد، اگر هیچ‌گونه حرج یا ضرری برای خود آن شخص نداشته باشد، واجب می‏شود.

مسئله :  بعضی از افراد دچار ضایعات مغزی غیر قابل درمان و برگشت می‏شوند که بر اثر آن، همه فعالیت‏های مغزی آنان از بین رفته و به حالت اغمای کامل فرو می‏روند و همچنین فاقد تنفس و پاسخ به محرّکات نوری و فیزیکی می‏شوند، دراین گونه موارد احتمال بازگشت فعالیت‏های مذکور به وضع طبیعی کاملاً از بین می‏رود و ضربان خودکار قلب مریض باقی می‏ماند که موقّت است و به کمک دستگاه تنفس مصنوعی انجام می‏گیرد و این حالت به مدّت چند ساعت و یا حداکثر چند روز ادامه پیدا می‏کند، وضعیت مزبور در علم پزشکی مرگ مغزی نامیده می‏شود که باعث فقدان و از دست رفتن هر نوع شعور و احساس و حرکتهای ارادی می‏گردد و از طرفی بیمارانی وجود دارند که نجات جان آنان منوط به استفاده از اعضای مبتلایان به مرگ مغزی است، بنا بر این آیا استفاده از اعضای مبتلا به مرگ برای نجات جان بیماران دیگر جایز است؟

جواب: اگر استفاده از اعضای بدن بیمارانی که در سؤال توصیف شده‏اند برای معالجه بیماران دیگر، باعث تسریع در مرگ و قطع حیات آنان شود جایز نیست، در غیر این صورت اگر عمل مزبور با اذن قبلی وی صورت بگیرد و یا نجات نفس محترمی متوقف بر آن عضو مورد نیاز باشد، اشکال ندارد.

مسئله : علاقمند هستم اعضای خود را هدیه کرده و از بدن من بعد از مردنم استفاده شود و تمایل خود را هم به اطلاع مسئولین رسانده‏ام. آنان نیز از من خواسته‏اند که آن را در وصیّت‌نامه خود نوشته و ورثه را هم از خواست خود آگاه کنم، آیا چنین حقّی را دارم؟

جواب :  استفاده از اعضای میّت برای پیوند به بدن شخص دیگر برای نجات جان او یا درمان بیماری وی اشکال ندارد و وصیّت به این مطالب هم مانعی ندارد مگر در اعضایی که برداشتن آنها از بدن میّت، موجب صدق عنوان مثله باشد و یا عرفاً هتک حرمت میّت محسوب شود.

نظر آیت الله العظمی شبیری زنجانی درباره ی اهدای عضو

 

اهدای عضو در غیر فرض ضرورت جایز نیست.

نظر آیت الله العظمی صافی گلپایگانی درباره ی اهدای عضو

به نظر اینجانب برداشتن عضو مسلمانی که هنوز فوت نکرده و لو مرگ مغزی او مسلم باشد، جایز نیست.

نظر آیت الله العظمی مکارم شیرازی درباره ی اهدای عضو

در صورت نیاز و ضرورت، با رضایت بستگان و با رعایت شرایط اشکالی ندارد.

نظر آیت الله العظمی نوری همدانی درباره ی اهدای عضو

در صورت وصیت میت مانعی ندارد و در غیر اینصورت باید با صلاحدید حاکم شرع ( ولی فقیه) باشد.

نظر آیت الله العظمی وحید خراسانی درباره ی اهدای عضو

تشریح بدن مسلمان مرده جایز نیست و بر تشریح کننده، دیه جنین مسلمان ـ به تفصیلى که در کتاب دیات مذکور است- لازم مى‌شود.

 

منبع: سایت رسمی مراجع معظم تقلید

زائر

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن