احکام

آنچه درباره ی وضو باید بدانیم / احکام وضو از نظر مراجع تقلید

در اسلام همواره به نماز و ضرورت آن اشاره شده است. یکی از پیش نیاز های نماز وضوی صحیح است که در این پست به شرح احکام ان از نظر مراجع می پردازیم

تعریف وضو

عملی است تعبدی که از شستن صورت و دست ها و مسح سر و روی پاها تشکیل شده که شرایط آن در رساله های عملی بیان شده.

اهمیت وضو از نگاه اهل بیت

 

پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود:

هر کس وضو بگیرد و نام خدا را به زبان آورد تمام بدنش طاهر می‌شود و وضوی روی وضوء کفاره گناهان بین دو وضو است اصل جمله‌ای که این گونه ترجمه شد این است: «و کان الوضوء إلی الوضوء کفّاره لما بینهما من الذّنوب»

ترجمه‌ای که به این جمله نزدیکتر است اینکه وضوی تا وضو کفاره گناهان است به این معنی که انسان وضویش را حفظ کند تا وقتی که دوباره وضو بگیرد

و به عبارت بهتر هرگاه وضویش باطل شد فورا وضو بگیرد یعنی هیچگاه بدون وضو نباشد و هر کس در حال وضو نام خدا را به زبان نیاورد فقط اعضای وضویش پاک می‌شود.
در کتاب علل فضل بن شاذان از حضرت رضا چنین نقل می‌کند:

جهت اینکه دستور به وضو داده شده این است که هنگامی که بنده‌ای برای مناجات با خداوند جبّار برمی‌خیزد، پاکیزه در مقابلش قرار گیرد،

و در دستورات مطیع او باشد و از کثافات و نجاسات پاک شده باشد به اضافه اینکه چرت و کسالت را بر طرف کرده دل را برای ایستادن در مقابل خدا تزکیه می‌کند.

و به این خاطر این اعضا را باید شست «و شستن بقیه اعضاء بدن لازم نیست» که بنده وقتی در مقابل خدا می‌ایستد فقط اعضاء وضو را برای عبادت بکار می‌برد به این معنی که بوسیله صورتش سجده و اظهار خضوع می‌کند،

خواهشها، ترس و محبت و انقطاع از دنیا را بوسیله دستش اظهار می‌کند، و با سرش در سجده و رکوع به خدا روی می‌آورد و با پاهایش نشست و برخاست می‌کند.

راز پاک شدن تمام بدن با یاد خدا این است که با ذکر خدا قلب انسان آگاه و متوجه می‌شود و از غفلتی که از یاد خدا بر او عارض شده تطهیر می‌یابد

و هنگامی که قلب یک انسان که رئیس و عنوان مرکزیت بدن است پاک شود، جمیع اعضاء پاک می‌شود چون قلب رئیس بدن، و تمام اعضاء در حکم کارگزاران و رعایای او هستند هنگامی که قلب توجه پیدا کند و پاک شود

و به مصداق«الناس علی دین ملوکهم»تمام وجود انسان در مسیر الهی قرار گرفته و بسوی خدا توجه می‌کند.

به عبارت دیگر می‌توان گفت قلب یک انسان اصل وجود اوست و انسان چیزی نیست مگر همان قلبش پس اگر قلب پاک شود انسان پاک شده.

شهید ثانی قدّس سرّه می‌فرماید:

در مورد طهارت، انسان باید توجه داشته باشد که چون اعضاء ظاهرش در معرض دید دیگران است و از طرفی همیشه با امور پست دنیوی در تماس هستند انسان موظف است که آنها را بشوید و نظیف نگهدارد.

پس لازم است که همراه با این اعضای ظاهری قلبش را هم که مورد توجه حق تعالی است تطهیر کند، زیرا که خدای تعالی توجهی به صورت ظاهری ما ندارد

بلکه توجهش به قلوب ماست و قلب رئیس این اعضاء است، و کارهایی را که این اعضا در جهت دور شدن از پروردگار انجام می‌دهند، به دستور او و در خدمت اوست پس قلب، برای تطهیر سزاوارتر است.

بلکه آنچه در این باب مقرر شده به وضوح ما را به تطهیر قلب توجه می‌دهد.

بنابر این کسی که برای عبادت خدای تعالی و توجه به او و اعراض از دنیا وضو می‌گیرد، باید بداند که برای توجه به آخرت باید دل از دنیا بریده، دست از متاعش بشوید.

«و به همین خاطر است که می‌بینیم دستور داده‌اند که صورت و دو دست را شسته و سر و روی دو پا را مسح کنیم».

 

احکام وضو از نظر آیت الله سیستانی

 

مسأله  ـ کسی که در کارهای وضو و شرایط آن مثل پاک بودن آب و غصبی نبودن آن خیلی شک می‏کند، باید به شک خود اعتنا نکند.

مسأله  ـ اگر شک کند که وضوی او باطل شده یا نه، بنا می‏گذارد که وضوی او باقی است، ولی اگر بعد از بول استبراء نکرده و وضو گرفته باشد و بعد از وضو رطوبتی از او بیرون آید که نداند بول است یا چیز دیگر، وضوی او باطل است.

مسأله  ـ کسی که شک دارد وضو گرفته یا نه، باید وضو بگیرد.

مسأله  ـ کسی که می‏داند وضو گرفته و حدثی هم از او سر زده ـ مثلاً بول کرده ـ اگر نداند کدام جلوتر بوده، چنانچه پیش از نماز است باید وضو بگیرد و اگر در بین نماز است باید نماز را بشکند و وضو بگیرد، و اگر بعد از نماز است نمازی که خوانده صحیح است، و برای نمازهای بعد باید وضو بگیرد.

مسأله ـ اگر بعد از وضو یا در بین آن یقین کند که بعضی جاها را نشسته یا مسح نکرده است، چنانچه رطوبت جاهایی که پیش از آن است به جهت طول مدّت خشک شده، باید دوباره وضو بگیرد، و اگر خشک نشده یا به جهت گرمی هوا و مانند آن خشک شده، باید جایی را که فراموش کرده و آنچه بعد از آن است بشوید یا مسح کند. و اگر در بین وضو در شستن یا مسح کردن جایی شک کند، باید به همین دستور عمل نماید.

مسأله ـ اگر بعد از نماز شک کند که وضو گرفته یا نه، نمازش صحیح است، ولی باید برای نمازهای بعد وضو بگیرد.

مسأله ـ اگر در بین نماز شک کند که وضو گرفته یا نه، ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید وضو بگیرد و نماز را دوباره بخواند.

مسأله ـ اگر بعد از نماز بفهمد که وضوی او باطل شده ولی شک کند که قبل از نماز باطل شده یا بعد از نماز، نمازی که خوانده صحیح است.

مسأله  ـ اگر انسان مرضی دارد که بول او قطره قطره می‏ریزد یا نمی‌تواند از بیرون آمدن غائط خودداری کند، چنانچه یقین دارد که از اوّل وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن مهلت پیدا می‏کند، باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا می‏کند بخواند، و اگر مهلت او به مقدار کارهای واجب نماز است، باید در وقتی که مهلت دارد، فقط کارهای واجب نماز را بجا آورد و کارهای مستحب مانند اذان و اقامه و قنوت را ترک نماید.

مسأله ـ اگر به مقدار وضو و قسمتی از نماز مهلت پیدا می‏کند و در بین نماز یک دفعه یا چند دفعه بول یا غائط از او خارج می‌شود، احتیاط لازم آن است که در مهلتی که دارد وضو گرفته و نماز بخواند، ولی در میان نماز لازم نیست به سبب بول یا غائط خارج شده وضو را تجدید کند.

مسأله ـ کسی که بول یا غائط طوری پی‌درپی از او خارج می‌شود که به مقدار وضو و قسمتی از نماز مهلت پیدا نمی‌کند، یک وضو برای چندین نمازش کافی است، مگر اینکه چیز دیگری که وضو را باطل می‏کند، مانند خواب از او سر بزند، و یا بول و غائط به طور طبیعی از او خارج شود، و بهتر آن است که برای هر نماز یک وضو بگیرد، ولی برای سجده و تشهّد قضا شده و نماز احتیاط وضوی دیگری لازم نیست.

مسأله ـ کسی که بول یا غائط پی‌درپی از او خارج می‌شود، لازم نیست بعد از وضو فوراً نماز بخواند، اگرچه بهتر این است که به نماز مبادرت نماید.

مسأله  ـ کسی که بول یا غائط پی‌درپی از او خارج می‌شود، بعد از وضو گرفتن جایز است که نوشته قرآن را مس نماید اگرچه در غیر حال نماز باشد.

مسأله ـ کسی که بول او قطره قطره می‏ریزد، باید برای نماز به‌وسیله کیسه‌ای که در آن پنبه یا چیز دیگری است که از رسیدن بول به جاهای دیگر جلوگیری می‏کند خود را حفظ نماید، و احتیاط واجب آن است که پیش از هر نماز مخرج بول را که نجس شده آب بکشد. و نیز کسی که نمی‌تواند از بیرون آمدن غائط خودداری کند، چنانچه ممکن باشد باید به مقدار نماز از رسیدن غائط به جاهای دیگر جلوگیری نماید. و احتیاط واجب آن است که اگر مشقّت ندارد، برای هر نماز مخرج غائط را آب بکشد.

احکام وضو از نظر آیت الله خامنه ای

 

سوال: به نیت طهارت برای نماز مغرب وضو گرفتم، آیا برای من با این وضو مسّ قرآن کریم و خواندن نماز عشا جایز است؟

جواب: بعد از آنکه وضو به‌طور صحیح محقّق شد، تا زمانى که باطل نشده است، انجام هر عمل مشروط به طهارت، با آن جایز است.

سوال: کسی که در جلوی سرش موی مصنوعی گذاشته است و در صورت نگذاشتن آن به مشقت می‏افتد، آیا مسح بر موی مصنوعی برای او جایز است؟

جواب: موى مصنوعى اگر به نحو کلاه گیس باشد، واجب است براى مسح آن را بردارد، ولى اگر موى مصنوعى بر پوست سرکاشته شده باشد و برداشتن آن از جلوى سر باعث عسر و حرجى شود که عادتاً قابل تحمل نیست، مسح بر روى آن مجزى است.

سوال: شخصی گفته است که هنگام وضو فقط باید دو مشت آب بر صورت ریخته شود، و اگر بار سوم آب ریخته شود وضو باطل خواهد بود. آیا این سخن صحیح است؟

جواب: شستن اعضاء در وضو، بار اوّل واجب و بار دوّم جایز و بیش از آن مشروع نیست لکن ملاک براى تعیین هر بار، قصد انسان است، پس اگر به قصد بار اوّل چند مرتبه آب بریزد اشکال ندارد.

سوال: آیا در وضوی ارتماسی جایز است که چند بار دست و صورت را داخل آب کنیم یا این که فقط دوبار جایز است؟

جواب: فقط دو بار مى‏توان دست و صورت را وضوى ارتماسى داد بار اوّل واجب، و بار دوّم جایز است و بیش از آن، مشروع نیست. ولى در وضوى ارتماسى در مورد دستها باید قصد شستن وضوئى آنها هنگام خارج کردن آنها از آب باشد، تا بتوان از این طریق مسح را با آب وضو انجام داد.

سوال: آیا چربیهایی که به‌طور طبیعی در مو و صورت به وجود می‏آیند، مانع محسوب می‏شوند؟

جواب: مانع محسوب نمى‏شود، مگر آنکه به حدّى باشد که مانع از رسیدن آب به پوست و مو گردد.

سوال: مدت زمانی مسح پاهایم را از سر انگشتان انجام نمی‏دادم، بلکه فقط روی پا و مقداری از انگشتان را مسح می‏کردم؛ آیا این مسح صحیح بوده است؟ و در صورت عدم صحّت‏، نمازهایی را که خوانده‏ام باید قضا کنم؟ 

جواب: اگر مسح پا شامل سر انگشتان پا نباشد، وضو باطل و قضاى نمازهاى خوانده شده، واجب است. ولى اگر انسان شک داشته باشد که آیا هنگام مسح، از سر انگشتان پا مسح مى‏کرده است یا نه؟ در صورتى که مسأله را مى‌دانسته و احتمال مى‌دهد که از سر انگشتان مسح کرده باشد وضو و نمازهاى خوانده شده محکوم به صحّت‏ هستند.

سوال: بر آمدگی روی پا که هنگام مسح، دست باید تا آنجا کشیده شود، کدام است؟

جواب: باید مسح پا را تا مفصل بکشند.

سوال: وضو در مساجد و مراکز و ادارات دولتی که دولت در سایر کشورهای اسلامی بنا می‏کند، چه حکمی دارد؟

جواب: جایز است و مانع شرعى ندارد.

احکام وضو از نظر آیت الله وحید خراسانی

 

وضو و غسل‏انسان براى نماز باید علاوه بر پاکى از نجاست‏ها ، طهارت از حَدَث اصغر( هر چه که موجب فقط وضو شود، مانند خروج بول و غائط ) و حَدَث اکبر( هر چه که موجب غسل شود ، مانند جماع و حیض ) داشته باشد و وضو و غسل موجب پاکى از حدث و شرط صحّت نماز است .

شک در باطل شدن وضواگر شکّ کند که وضوى او باطل شده یا نه، بنا مى‏گذارد که وضوى او باقى است، ولى اگر بعد از بول استبراء نکرده و وضو گرفته باشد، و بعد از وضو رطوبتى از او بیرون آید که نداند بول است یا چیز دیگرى ، آن رطوبت نجس است و وضوى او باطل است.

شک در گرفتن وضوکسى که شک دارد وضو گرفته یا نه باید وضو بگیرد.

کسى‏که نمى‏تواند از خروج بول و غائط جلوگیرى کنددر این مسأله باید به دو حکم توجه شود: یکى حکم وضوء و دوم حکم طهارت بدن و لباس .
اما حکم وضو:اگر انسان مرضى دارد که بول او قطره قطره مى‏ریزد، یا نمى‏تواند از بیرون آمدن غائط خوددارى کند، چنانچه یقین دارد که از اوّل وقت نماز تا آخر آن به مقدار وضو گرفتن و نماز خواندن مهلت پیدا مى‏کند، باید وضو و نماز را در وقتى که مهلت پیدا مى‏کند انجام دهد.

و اگر مهلت او به مقدار کارهاى واجب وضو و نماز است باید در وقتى که مهلت دارد فقط کارهاى واجب وضو و نماز را به جا آورد و کارهاى مستحبّ را ترک نماید.
و اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمى‏کند و در بین نماز یک یا چند دفعه بول و غائط از او خارج مى‏شود،

اگر همان نماز را با یک وضو بخواند کفایت مى‏کند ، و یک وضو براى چندین نماز او کافیست، مگر این که مُحدِث به حدث دیگرى گردد، و لازم نیست بعد از وضو فوراً نماز بخواند.

اما حکم طهارت بدن و لباس:

کسى که بول او قطره قطره مى‏ریزد، باید براى نماز به وسیله کیسه‏اى که در آن پنبه یا چیز دیگرى است که از رسیدن بول به جاهاى دیگر جلوگیرى مى‏کند خود را حفظ نماید، و احتیاط واجب* آن است که پیش از هر نماز مخرج بول را که نجس شده آب بکشد ،

مگر در صورتى که موجب حرج باشد ، و در صورتى که جمع ما بین ظهر و عصر یا مغرب و عشاء مى‏کند، شستن بین دو نماز لازم نیست.

و نیز کسى که نمى‏تواند از بیرون آمدن غائط خوددارى کند، چنانچه ممکن باشد باید به مقدار نماز از رسیدن غائط به جاهاى دیگر جلوگیرى نماید، و احتیاط واجب* آن است که براى نماز مخرج غائط را آب بکشد، مگر در صورتى که موجب حرج باشد.

همچنین کسى که نمى‏تواند از بیرون آمدن بول یا غائط خوددارى کند، در صورتى که ممکن باشد و موجب حرج نباشد باید به مقدار نماز از خارج شدن بول یا غائط جلوگیرى نماید، و در صورتى که مرض او به آسانى معالجه شود باید خود را معالجه نماید.

 

کسى‏ی که نمى‏تواند به‏ تنهائى وضو بگیرد
کسى که نمى‏تواند وضو بگیرد باید نایب بگیرد که او را وضو دهد، ولى باید خود او نیّت وضو کند و بنابر احتیاط* واجب نایب هم نیّت نماید و با دست خود مسح کند،
و اگر نمى‏تواند باید نایبش دست او را بگیرد و به جاى او مسح بکشد، و اگر این هم ممکن نیست باید نایب از دست او رطوبت بگیرد و با آن رطوبت سر و پاى او را مسح کند.
البته هرکدام از کارهاى وضو را که مى‏تواند به تنهایى انجام دهد، نباید در آن کمک بگیرد.

احکام وضوى جبیره‏ اى
اگر در یکى از اعضاء وضو یا غسل ، زخم یا جراحت یا شکستگى باشد در بعضى موارد باید وضو یا غسل جبیره‏اى نمود .

تعریف جبیره‏
جبیره چیزى است که با آن زخم و جراحت یا محلّ شکستگى را مى‏بندند ( مثل پانسمان زخم و گچ ) یا دوایى است که بر روى آنها مى‏گذارند .
وضو یا غسل جبیره‏اى احکام متعدّدى دارد ، چرا که محلّ زخم یا شکستگى گاهى باز است و گاهى بسته ، وهمچنین زخم یا شکستگى گاهى در صورت و دستها قرار دارد و گاهى در جلوى سر یا روى پاها .
از طرفى دیگر جبیره گاهى تمام قسمتهاى یکى از اعضاى وضو ( مثل تمام دست ) را در برگرفته و گاهى بعضى از آن را پوشانده ، و همچنین گاهى جبیره به صورت معمول و متعارف است و گاهى بیش از حدّ معمول و متعارف ، لذا هر یک از این صور احکامى دارد که به آن اشاره مى‏شود .

زخم یا شکستگى باز که آب برایش ضرر ندارد :
اگر در یکى از جاهاى وضو زخم یا دمل یا شکستگى باشد ، چنانچه روى آن باز است و آب ضرر ندارد باید به طور معمول وضو گرفت .

زخم یا شکستگى باز روى صورت و دستها که آب برایش ضرر دارد
اگر زخم یا دمل یا شکستگى در صورت و دستهاست و روى آن باز است و آب ریختن روى آن ضرر دارد ، چنانچه کشیدن دست تر بر آن ضرر ندارد باید در شکستگى دست تر برآن بکشد و همچنین در زخم و دمل بنابر احتیاط واجب دست تر روى آن بکشد
و اگر این مقدار هم ضرر دارد یا زخم و شکستگى نجس است و نمى‏شود آب کشید در مورد زخم باید اطراف آن را به طورى که در وضوء گذشت از بالا به پایین بشوید و تیمم لازم نیست و احتیاط مستحب آن است که پارچه‏ى پاکى روى زخم بگذارد و دست تَر روى آن بکشد
و تیمم هم بنماید، و اما در شکستگى باید تیمم نماید و بنابر احتیاط واجب وضو نیز گرفته و پارچه‏ى پاکى روى آن بگذارد و روى پارچه را با دست تَر بکشد .

زخم یا شکستگى باز جلوى سر یا روى پاها که آب برایش ضرر دارد
اگر زخم یا شکستگى در جلوى سر یا روى پاهاست و روى آن باز است ، چنانچه نتواند آن را مسح کند به این معنى که مثلاً زخم تمام محلّ مسح را گرفته باشد
، یا آن که از مسح جاهاى سالم نیز متمکّن نباشد بنابر احتیاط واجب بین وضو – به این ترتیب که پارچه پاکى روى آن بگذارد و روى پارچه را با ترى آب وضو که در دست مانده مسح کند – و تیمّم جمع کند .

زخم یا شکستگى بسته که رساندن آب به آن ضرر یا مشقّت ندارد
اگر روى زخم یا شکستگى بسته باشد ، چنانچه باز کردن آن مشقّت ندارد و آب هم براى آن ضرر ندارد ، باید باز کند و وضو بگیرد ، چه زخم و مانند آن در صورت و دستها باشد ، یا جلوى سر و روى پاها باشد .

زخم یا شکستگى بسته که رساندن آب به آن ضرر یا مشقّت دارد
اگر زخم یا شکستگى که بسته است در صورت یا دستها باشد ، چنانچه باز کردن یا ریختن آب روى آن ضرر و یا مشقّت دارد ، باید مقدارى را که ضرر و مشقّت ندارد از اطراف شسته و روى جبیره را مسح نماید .

زخم یاشکستگى بسته که نجس است و آب کشیدن آن ضرر یا مشقّت دارد
اگر جبیره نجس است یا نمى‏شود روى آن را دست تر کشید ، در صورتى که ممکن است پارچه پاکى را روى آن بگذارد ،
و بنابر احتیاط واجب جمع کند بین تیمّم و مسح بر آن پارچه و حتّى الامکان پارچه را به گونه‏اى بگذارد که جزء جبیره حساب شود ، و در صورتى که گذاشتن پارچه یا مسح بر آن ممکن نباشد ، بنابر احتیاط واجب اطراف آن را به طورى که در وضو گذشت بشوید و تیمّم هم بنماید .

جبیره بر تمام اعضاى وضو
اگر جبیره تمام اعضاى وضو را گرفته باشد ، بنابر احتیاط واجب جمع کند بین وضوى جبیره و تیمّم ، و همچنین است اگر جبیره تمام بعضى از اعضاى وضو را گرفته باشد ،
مثلاً جبیره تمام صورت یا تمام یکى از دستها یا تمام هر دو دست را گرفته باشد ، که احتیاط واجب آن است که جمع بین وضوى جبیره‏اى و تیمم .
احکام وضو
احکام وضو

احکام وضو از نظر آیت الله بهجت

 

سوال: . امورى که واجب است وضو از براى آن، چند چیز است؟

جواب :. چهار چیز است:

اوّل: «نماز واجب». و در حکم آن است اجزاى منسیّه و سجود سهو و نمازهاى احتیاطیّه.

دوّم: «طوافِ واجب» است، اگر چه در ضمن حجّ و عُمره مندوبین باشد. و شرط است وضو، در صحّت هر یک از این دو؛ بلکه شرط است وضو، در صحّت هر نماز مستحبّى نیز.

سوّم: مسّ کتابت «قرآن» و اسم جلاله و اسما و صفات خاصّه خداوند عالم، که واجبِ بالاصاله باشد، مثلاً در آوردن از چنگ کافر یا از مزبله نعوذ باللّه ، یا بالعرض، مثل نذر و شبه آن. و الحاق اسماى انبیا و حضرت سیّده النساء ـ علیهاالسلام ـ و ائمّهـ علیهم السلام ـ به آن احوط است، و احوط ترک مَسّ اسماى ملایک است نیز.

چهارم: «نذر» و «عهد» و «قَسَم».
۱ . على الاحوط.
۲ . مبطلات وضو

سوال: . موجبات و مبطلات وضو چند چیز است؟

جواب . دوازده چیز است:

  • اوّل: بول
  • . دوّم : غایط.
  • سوّم: ریح چه با صدا باشد یا بى صدا؛ پس ضرر ندارد بادى که از فرج زنان بیرون بیاید.
  • چهارم: خواب که غالب شود بر چشم و گوش.
  • پنجم: دیوانگى
  • . ششم: بیهوشى.
  • هفتم: مستى.
  • هشتم: رطوبت مشتبه که بیرون بیاید از حشفه در حال استبرا نمودن از بول یا پیش از آن، چه فاصله در میان بول و رطوبت باشد یا نه.
  • نهم: استحاضه، خواه قلیله باشد یا کثیره یا متوسّطه.
  • دهم: حیض.
  • یازدهم: نفاس.
  • دوازدهم: مسّ میّت على الاحوط؛ و امّا جنابت اگر چه ناقض و شکننده وضو هست، لکن موجب غسلِ فقط است و به آن غسل، نماز و نحو آن را به عمل مى آورد بدون وضو.و امّا در هر یک از استحاضه کثیره و متوسّطه و حیض و نفاس و مسّ میّت اگر چه لازم است غسل ولکن به غسل تنهایى، نماز نمى تواند بکند، بلکه وضو نیز از براى نماز بگیرد وجوباً در غیر مسّ میّت، و احتیاطاً در آن.

۱ . و معتبر است در ناقضیّت این سه، خروج از موضع معتاد، اگر چه بالعارض باشد؛ ولکن اظهر، اعتبار به صدق عرفىِ اسامى معروفه امور ثلاثه است در خارج از موضع طبیعى و غیر آن با اعتیاد و بدون آن؛ پس با شک در تحقّقِ مفهوم عرفى، حکم به انتقاض نمى شود؛ و با علم به تحقّق، منتقض مى شود وضو بدون هیچ قید در هر دو صورت.

۲ . مگر با علم به صدق اسم، چنانکه گذشت.

۳ . یعنى محتمل البولیّه اگر چه در بعض خارج باشد، به حکم بول است؛ و امّا اگر معلوم باشد که مذى است مثلاً، پس منشأ احتمال بولیّتِ بعض آن، اگر خصوصیّتِ مورد باشد، پس چنان است که ذکر شد قبل از تمام استبرا؛ و اگر عامّ باشد در هر مذى خارج مثلاً، پس اظهر، عدم اعتنا به آن است در تحقّق ناقض؛ و همچنین است خارج بعد از خروج منى و قبل از استبرا در نقض غسل جنابت.

۴ . یعنى متوضّى اگر مسّ نمود، اعاده وضو نماید بعد از غَسلِ عضوِ ماسِّ با رطوبت احتیاطاً. و غیر متوضّى اگر مسّ نمود، ضمیمه نماید با غُسل، وضو را بنا بر عدم اجزاى این غسل از وضو، پس بنا بر اجزا، مطلقا احتیاج به وضو ندارد؛ و بنا بر عدم اِجزا، ناقض بودنِ مسّ، وضو را، مبنىّ بر احتیاط است.

سوال: . آیا واجب است تقدیم وضو بر اغسال مزبوره، یا آن که مخیَّر است در تقدیم و تأخیر؟

جواب: . وجوبش معلوم نیست، اگر چه احوط است.

سوال: . آیا مدار در حصول هر یک از نواقض مذکوره، بر علم است یا بر ظنّ؟

جواب . مدار بر علم است، لکن بهتر در صورت ظنّ بلکه در شک، باطل کردن وضو و اعاده کردن آن است.

سوال: . حقیقت وضو را تفصیلا بیان فرمایید؟

جواب: . حقیقت وضو شستن رو و دستها و مسح سر و مسح پاها است.

احکام وضو از نظر آیت الله خمینی

 

مسأله : کسی که در کارهای وضو و شرایط آن مثل پاک بودن آب و غصبی نبودن ‏‎ ‎‏آن خیلی شک می‌کند باید به شک خود اعتنا نکند.‏

‏‏ مسأله : اگر شک کند که وضوی او باطل شده یا نه،بنا می‌گذارد که وضوی او ‏‎ ‎‏باقی است،ولی اگر بعد از بول استبراء نکرده و وضو گرفته باشد و بعد از وضو ‏‎ ‎‏رطوبتی از او بیرون آید که نداند بول است یا چیز دیگر،وضوی او باطل است.‏

‏‏مسأله : کسی که شک دارد وضو گرفته یا نه،باید وضو بگیرد.‏

‏‏ مسأله :- کسی که می‌داند وضو گرفته و حَدَثی هم از او سر زده،مثلاً بول کرده، ‏‎ ‎‏اگر نداند کدام جلوتر بوده،چنانچه پیش از نماز است باید وضو بگیرد،و اگر در بین ‏‎ ‎‏نماز است باید نماز را بشکند و وضو بگیرد و اگر بعد از نماز است نمازی که خوانده ‏‎ ‎‏صحیح است و برای نمازهای بعد باید وضو بگیرد.‏

‏‏ مسأله : اگر بعد از وضو یا در بین آن یقین کند که بعضی جاها را نشسته یا مسح ‏‎ ‎‏نکرده است،چنانچه رطوبت جاهایی که پیش از آن است خشک شده،باید دوباره ‏‎ ‎‏وضو بگیرد ‏‎و اگر خشک نشده باید جایی را که فراموش کرده و آن چه بعد از آن ‏

مسأله : اگر بعد از نماز شک کند که وضو گرفته یا نه،نماز او صحیح است،ولی ‏‎ ‎‏باید برای نمازهای بعد وضو بگیرد.‏

‏‏ مسأله :- اگر در بین نماز شک کند که وضو گرفته یا نه،نماز او باطل است و باید ‏‎ ‎‏وضو بگیرد و نماز را بخواند.‏

‏‏ مسأله : اگر بعد از نماز شک کند،که قبل از نماز وضوی او باطل شده یا بعد از ‏‎ ‎‏نماز،نمازی که خوانده صحیح است.‏

‏‏ مسأله :- اگر انسان مرضی دارد که بول او قطره قطره می‌ریزد یا نمی‌تواند از بیرون ‏‎ ‎‏آمدن غائط خودداری کند چنانچه یقین دارد که از اول وقت نماز تا آخر آن به مقدار ‏‎ ‎‏وضو گرفتن و نماز خواندن مهلت پیدا می‌کند،باید نماز را در وقتی که مهلت پیدا ‏‎ ‎‏می‌کند بخواند،و اگر مهلت او به مقدار کارهای واجب نماز است،باید در وقتی که ‏‎ ‎‏مهلت دارد فقط کارهای واجب نماز را به‌جا آورد و کارهای مستحب آن مانند اذان و ‏‎ ‎‏اقامه و قنوت را ترک نماید.‏

‏‏ مسأله :- اگر به مقدار وضو و نماز مهلت پیدا نمی‌کند و در بین نماز چند دفعه بول ‏‎ ‎‏یا غائط از او خارج می‌شود که اگر بخواهد بعد از هر دفعه وضو بگیرد سخت نیست، ‏‎ ‎‏باید ظرف آبی پهلوی خود بگذارد و هر وقت بول یا غائط از او خارج شد فوراً وضو ‏‎ ‎‏بگیرد ‏‎[۳]‎‏و بقیه نماز را بخواند.و احتیاط مستحب آن است که همان نماز را دوباره با ‏‎ ‎‏یک وضو بخواند و اگر در بین آن نماز وضوی او باطل شد اعتنا نکند.‏

‏‏ مسأله : کسی که بول یا غائط طوری پی در پی از او خارج می‌شود که وضو ‏‎ ‎
‏‎‏گرفتن بعد از هر دفعه برای او سخت است،اگر بتواند مقداری از نماز را با وضو ‏‎ ‎‏بخواند،باید برای هر نماز یک وضو بگیرد

‏‏ مسأله : کسی که بول یا غائط پی در پی از او خارج می‌شود اگر نتواند هیچ مقدار ‏‎ ‎‏از نماز را با وضو بخواند،احتیاط واجب آن است که برای هر نماز،یک وضو بگیرد

‏‏ مسأله :- اگر مرضی دارد که نمی‌تواند از خارج شدن باد جلوگیری کند،باید به ‏‎ ‎‏وظیفۀ کسانی که نمی‌توانند از بیرون آمدن بول و غائط خودداری کنند عمل نماید

‏‏ مسأله :- کسی که بول یا غائط پی در پی از او خارج می‌شود،باید برای هر نمازی ‏‎ ‎‏وضو بگیرد ‏‎‎‏و فوراً مشغول نماز شود،ولی برای به‌جا آوردن سجده و تشهد ‏‎ ‎‏فراموش شده و نماز احتیاط که باید بعد از نماز انجام داد در صورتی که آنها را بعد از ‏‎ ‎‏نماز فوراً به‌جا بیاورد وضو گرفتن لازم نیست.‏

‏‏ مسأله : کسی که بول او قطره قطره می‌ریزد باید برای نماز به وسیلۀ کیسه‌ای که ‏‎ ‎‏در آن،پنبه یا چیز دیگری است که از رسیدن بول به جاهای دیگر جلوگیری می‌کند، ‏‎ ‎‏خود را حفظ نماید،و احتیاط واجب آن است که پیش از هر نماز مخرج بول و کیسه را ‏‎ ‎‏که نجس شده آب بکشد و نیز کسی که نمی‌تواند از بیرون آمدن غائط خودداری ‏‎ ‎‏کند،چنانچه ممکن باشد باید به مقدار نماز از رسیدن غائط به جاهای دیگر جلوگیری ‏‎‏نماید.و احتیاط واجب آن است که اگر مشقت ندارد،برای هر نماز مخرج غائط را ‏‎ ‎‏آب بکشد.‏

‏‏ مسأله :- کسی که نمی‌تواند از بیرون آمدن بول و غائط خودداری کند در صورتی ‏‎ ‎‏که ممکن باشد ‏باید به مقدار نماز از خارج شدن بول و غائط جلوگیری نماید، ‏‎ ‎‏اگرچه خرج داشته باشد،بلکه اگر مرض او به آسانی معالجه شود،احتیاط واجب آن ‏‎ ‎‏است که خود را معالجه نماید.‏

‏‏ مسأله :- کسی که نمی‌تواند از بیرون آمدن بول و غائط خودداری کند،بعد از آن ‏‎ ‎‏که مرض او خوب شد،لازم نیست نمازهایی را که در وقت مرض مطابق وظیفه‌اش ‏‎ ‎‏خوانده قضا نماید.ولی اگر در بین وقت نماز مرض او خوب شود،باید نمازی را که ‏‎ ‎‏در آن وقت خوانده دوباره بخواند.‏

زائر

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن