دانستنی هازیارت و فلسفه زیارت

زیارت حضرت عباس (ع) قبل از زیارت سیدالشهدا (ع)

زیارت حضرت عباس (ع) قبل از زیارت سیدالشهدا (ع)
سوال: آیا درست است که قبل از زیارت امام حسین( علیه السلام) باید به زیارت حضرت ابالفضل العباس(علیه السلام) برویم و از او برای زیارت امام حسین (علیه السلام) اجازه بگیریم؟

پاسخ:
قبل از پاسخ به این سوال که یکی از سوالاتی است که زائرین کربلا هم زیاد آن را می پرسندو حتی بعضاً به آن عمل می کنند جا دارد کمی در باب فضائل علمدار کربلا وساقی لب تشنگان نکاتی عرض کنیم وسپس به پاسخ چهار سوال شما بپردازیم.
فضائل آن حضرت :
حضرت عبّاس دارای مقام بسیار رفیعی از فضل و دانش و تقوی و یقین و اطاعت و عبادت و شرایف آداب و اخلاق بود، و به حضرت امام حسین (ع) و زینب کبری(ع) علاقه وافر داشت. و او بعد از حسنین(ع) اشرف و اعظم پسران حضرت علی (ع) بود. مقام حضرت ابو الفضل (ع) بالاتر ازآنست که امثال ما بتوانند بیان کنند. درسفر حضرت سید الشهداء (ع) به کربلا (از مدینه تا مکّه ، واز مکّه تا کربلا ) آن جناب توجه خاصی به حضرت ابو الفضل (ع) داشت . عصرتاسوعا، چون آن بزرگوار ابو الفضل را نزد دشمن فرستاد، فرمود: ای عبّاس، جانم به قربانت، برادرم- سوار شو و با آنها ملاقات کن . (۱) مرحوم صدوق به اسناد خود روایت کرده که: حضرت علی بن الحسین (ع) به عبیدالله فرزند ابوالفضل (ع) نگاهی کرد، اشک چشمانش را گرفت و فرمود: روزی بر رسول خدا (ص) سخت تر از احد نبود که عمویش حمزه درآن شهید شد، وبعد از آن موته بود که عموزاده اش جعفربن ابیطالب شهید شد. سپس فرمود: لکن روزی چون روز حسین(ع) نبود ، سی هزار مرد که گمان می کردند ازاین امتند دور او را گرفتند و هرکدام با کشتن او به خدا تقرّب می جستند، و او خداوند را به آنها یادآوری می نمود، ولی پند نمی گرفتند تا او را به ستم وظلم و عدوان کشتند. آنگاه فرمود: خداوند عبّاس را رحمت کند، که جانبازی کرد و خوب امتحان داد و خود را فدای برادر نمود تا دو دستش قطع شدو خداوند در عوض به او دو بال داد که با فرشتگان در بهشت پرواز می کند، چنانکه به جعفربن ابیطالب عطا نمود .
حضرت عبّاس نزد خداوند متعال منزلت و مقامی داردکه تمام شهداء در روز قیامت تمنّای مقامش را می نمایند. (۲)
مفضّل بن عمر روایت کرده که حضرت صادق (ع) فرمودند: عموی ما عبّاس بصیرتی عمیق و ایمانی محکم داشت، در محضر ابی عبدالله (ع) جهاد کرد، و نیکو کفایت نمود تا به شهادت رسید .
و خون عبّاس در قبیله بنی حنیفه است، وی هنگام شهادت ۳۴سال داشت. (۳)
ازمجموعه شهید ثانی(ره) نقل شده که روزی حضرت امیرالمؤمنین (ع) به فرزندش عبّاس فرمودند: بگو یک(واحد)، او گفت: یک. دوباره فرمودند: بگو: دو(اثنین). حضرت عبّاس خودداری کرد و گفت: شرم می کنم با زبانی که یک گفته ام، دو بگویم. ( یعنی با زبانی که خدا را به یگانگی خوانده ام دو بگویم، دوئیت خلاف توحید است). امیرالمؤمنین (ع) دو چشم او را بوسید.
و دربیان دفن شهداء خواهد آمد که امام سجاد (ع) جسد عمویش حضرت عبّاس (ع) را همانندپدر اطهرش خود به دل خاک نهاد . و این بیانگر این مطلب است که آن جسد مطهر چون ذوات مقدّسه معصومین (ع) سزاوار نیست کسی دیگر به آنها دست بزند. حاج محمّد رضا ازری (ره ) درقصیدۀ خود به این مصرع رسید: روز عاشورا روزی بود که هدایت- حضرت حسین (ع) به ابوالفضل پناه برد . بیت را تمام نکرده به همین حال ماند . امام حسین (ع) را در خواب دید که تشریف آوردند و فرمودند: آنچه گفته ای صحیح است ، من به برادرم ابوالفضل پناه بردم ، و مصرع دوم را حضرت خود انشاء فرمود:آن وقت من پناه بردم که آفتاب از تیرگی غبار معرکه کربلا نقابی پیدا کرده بود . (۴)

——————————————————————-
۱- تاریخ طبری : ۵/۴۱۶
۲-امالی صدوق/۴۶۲م ۷۰ ح ۱۰ ، خصال : ۱/۶۸،بحار: ۴۴/۲۹۸ب۳۵ح۴
۳- نفس المهموم / ۳۳۲ ، عمده الطالب / ۳۲۳
۴- مستدرک : ۱۵/ ۲۱۵ب ۷۹ از احکام اولاد ح ۱۶ ، مقتل خوارزمی : ۱/۱۲۲ف۶
۵- وقایع الایّام خیابانی / ۴۱۸
مرحوم آیه الله بیرجندی در کبریت احمر اظهار می دارد که حضرت عبّاس (ع) از بزرگان اهل فضل و بصیرت خاندان عصمت (ع) بود، او درس نا خوانده دانا بود که علمش از منبع فیض الهی نشأت گرفته، و درظاهر نیز از علوم سرشار پدر بزرگوارش بهره ها برده بود.
مرحوم مقرّم می نویسد: در جاییکه امیر المؤمنین (ع) برخی از اصحاب خود را چنان پرورش می داد که به اسرار و رموز عالم هستی و از جمله علم منایا و بلایا آگاه می- شدند چون حبیب بن مظاهر، میثم تمّار، رشید آیا معقول است که نور چشم و پارۀ جگر خود را از علوم خویش بی بهره گذارد؟ با اینکه قابلیت و استعداد وی از آنها بیشتر بود.
خلاصه ابوالفضل (ع) بسان خواهرش زینب کبری (ع) است که به تصریح امام سجاد (ع) دانای درس خوانده می باشد. بعلاوه آن بزرگوار بر اساس صفا ی نفس و طینت پاک و اخلاص عظیمی که داشت مصداق کامل حدیث شریف بود که هر کس چهل روز اعمالش را خالص برای خداوند عزّوجل انجام دهد، چشمهه های حکمت از قلبش بر زبانش جار ی گردد .(۱) دراین صورت کسی که تمام اعمال و مراحل عمرش را در راه رضای خدای تعالی گذرانده، و از هر رذیلتی پیراسته و به هرفضیلتی آراسته بوده است جز این تصور می شود که ذات شریفش متجلی به انوارمعارف ربوبی بوده، و علمش لدنّی باشد؟ دلیل دیگر بر اینکه علم قمر بنی هاشم (ع) وجدانی بوده است، این گفتار معصوم (ع) است که می- فرماید: همانا عبّاس بن علی در کودکی علم را با شیر مکیده است (ودر شیر خوارگی به علم و کمال آراسته بود) .
این تشبیه امام (ع) استعارۀ بسیار بدیع است زیرا که زقّ بمعنی تغذیه جوجه پرنده توسط مادرش است آن هنگام که خود به تنهایی قادر به غذا خوردن نیست،و از این استعاره متوجّه می شویم که ساقی کربلا از کودکی و حتی از شیرخوارگی قابلیت گرفتن علوم و معارف را داشته است. (۲) مرحوم مقرّم به چند نکته در زیارت حضرت ابوالفضل (ع) منقول ازامام صادق (ع) اشاره نمودند که هر کدام فضیلتی برای آن بزرگوار است،‌و ما خلاصه آن را نقل می کنیم:
۱- در اذن دخول حرم ابوالفضل (ع) می خوانیم :
سلام خدا، و سلام ملائکه مقرّبش، وسلام پیامبران مرسل، و بندگان شایسته اش، و سلام تمامی شهداء و صدّ‌یقان، و سلامهایی پاک و طیّب در صبحگاهان و شامگاهان، برتو باد ای فرزند امیرالمؤمنین .
از طرف دیگر: امام صادق (ع) در زیارت سرور مظلومان ابا عبدالله الحسین (ع) می فرمایند: سلام خدا، و سلام ملائکه اش ، در صبحگاهان و شامگاهان، برتو باد، و سلامهایی پاک و مطهر، وبرتو سلام ملائکه مقرّب.
از شباهتهاییکه این دو زیارت بهم دارد، برای ما روشن می شود که منزلت قمر بنی هاشم (ع) شبیه مقام سید الشهداء (ع) است، که در هردو، سلام خداوند و سلام ملائکه مقرّب در هر صبح و شام ، و عبارت: اَلزّاکِیاتُ الطَّیِّباتُ و اَلزّاکِیاتُ الطّاهِراتُ آمده است.
۲- سلام الهی ( که رحمت بی پایان و عنایت تمام نشدنی اوست ) و سلام ملائکه مقرّب خداوند، و سلام پیامبران ( که درتمامی افعال و رفتار پیرو رضایت حقّ تعالی ووحی خداوند هستند ) وسلام شهداء و صدّیقین
( که پیرو راستین انبیاء و اوصیائند ) و سلامهایی پاک و مطهّر ، به آن بزرگوار داده شده است.
۳- در بخشی از اذن دخول سردار کربلا آمده است: شهادت می دهم که تو نسبت به جانشین پیامبر مرسل ( امام حسین علیه السلام ) در مقام تسلیم بودی، حضرتش را تصدیق نمودی، به عهد خود وفا ورزیدی و خیرخواهی کردی . در اینجا مقام تسلیم که از رفیعترین مقامات سالکین و راهیان کوی محبوب است ( و از مرتبۀ رضا و توکل بالاتر است) برا ی آن حضرت برشمرده است .
۴- امام (ع) در میان همۀ شهداء تنها حضرت ابوالفضل (ع) را به این خطاب مخاطب فرموده که :‌ خدا لعنت کند کسی را که حقّ تو را نشناخت و حرمت تو را کوچک شمرد ‌. معلوم می شود سائر شهداء به این میزان از فضیلت دست نیا فته اند هرچند هرکدام را حقّی بسزا ثابت است.
۵- با این فقره از زیارت: خداوند یاد تو را در ملأ اعلی بلند ساخت .
درجه ای عظیم و مقامی منیع برای حضرتش بیان می کند که یاد او در آن مجلس نا ستودنی قدسیان مقامی بلند و والاست، و فرازهای دیگر زیارت که بیانگر مقامات عالیۀ سردار کربلاست و دقّت بیشتر می طلبد.
۶- امام صادق (ع)‌ خطاب به ابوالفضل (ع) در زیارت دیگر می فرمایند:
خداوند لعنت کند قومی را که با ریختن خون تو محارم الهی را درشأن تو حلال شمردند، و با کشتنت ، حرمت اسلام را از میان بردند .
با اینکه همۀ شهدای کربلا به برترین مرتبۀ فضل رسیدند که دیگر شهداء را به آن راهی نیست که درزیارت نیمۀ رجب می خوانیم:
شما پاک و طیّب هستید، و زمینی که در آن دفن شدید پاک شده است ‌. و لکن این عبارت که : با شهادتت حرمت دین زیر پا نهاده شد فقط دربارۀ سردار کربلا رسیده است. (۳)

——————————————————————-
۱- عیون الاخبار: ۲/۶۸ب۳۱ح۳۲۱
۲- العبّاس مرحوم مقرّم /۱۶۹
۳- العبّاس مقرّم / ۲۰۹ وترجمۀ آن سردار کربلا / ۲۲۸

حضرت ابوالفضل (ع) و مقام شفاعت :
نقل شده که در روز قیامت حضرت رسول خدا (ص) به امیرالمؤمنین (ع) می فرمایند: به فاطمه (ع) بگو: برای شفاعت و نجات امّت دراین فزع اکبر چه دارید؟ علیّ (ع) پیام را به حضرت فاطمه (ع) می رساند، و آن بانو در جواب می فرمایند: ای امیرالمؤمنین، برای ما در مقام شفاعت دو دست بریده پسرم حضرت عبّاس کافی است . (۱)
——————————————————————-
۱- معالی السبطین : ۱/۲۷۶

با همه ی این اوصافی که بر شمردیم ویک از هزار هم نمی باشد، مقام عصمت مقامی دیگر است،وزائر به هنگام زیارت از دشت نینوا ابتدا باید به زیارت سیدالشهدا(ع) برود وعرض ارادت نموده و سپس به زیارت حضرت عباس(ع) ره سپار گردد.

اما در پاسخ به اصل سوال باید گفت : آیا روایت یا سیره معصوم(ع) در مورد این که اول به زیارت حضرت عباس(ع) برویم وجود ندارد؟ بنده تا به حال موردی پیدا نکرده ام ، وبنابرمطلبی که در پست بالا خدمت شما عرض شده مقام معصوم برتر از غیر معصوم است ، واین تصور غلط ماست که فکر کنیم امام منشی دارد وباید اول خدمت منشی رسید وسپس با اجازه منشی به محضر امام رسید . این نکته قابل ذکر است که حضرات معصومین در زمان حیات هم منشی ونگهبان نداشتند چه برسد بعد از شهادت.اگر در زندگی پیامبر ملاحظه بفرمایید این گونه بوده وهمه ی معصومین نیز این گونه بوده اند.
این که مقام امام حسین(ع) بالاتر از حضرت ابوالفضل العباس(ع) هست و زائر برای زیارت اول به زیارت امام حسین(ع) برود بعد به زیارت حضرت عباس(ع) برود مقام حضرت عباس(ع) از سایر شهدا مثل حضرت حبیب بن مظاهر اسدی(ع) بالاتر است؟ پس اگر مقام آقا حضرت قمر بنی هاشم(ع) بالا تر است ، بعد از زیارت امام حسین(ع) به زیارت آقا حضرت ابوالفضل(ع) برویم و بعد دوباره به حرم امام حسین(ع) برگشته و به زیارت شهدا برویم ؟ (چون ضریح شهدا و حضرت حبیب بن مظاهر اسدی(ع) داخل حرم است) ؟
در جواب باید عرض کنم که باز این که ما اول امام را زیارت کنیم وبرویم حضرت ابو الفضل را زیارت وبعد بیایم شهدا را زیارت کنیم این هم در جایی دیده نشده ، و این نکته در مورد قبرحبیب بن مظاهر هست واز قطعیات شیعه می باشدکه بعد از اهل بیت او از کسانی است که بر سایرین برتری دارد و امام سجاد(ع) فرمودند: آن قبری که تک است ،پرچم دار حسین حبیب بن مظاهر است. و امام زین العابدین(ع) دستور دادن که اورا در قبری جدا گانهدفن کنندو تمام شهدا را غیر از عمویش عباس در یک قبر دفن کنند .و به عقیده شیعه تمام اعمال امام(ع) براساس حکمت ومصلحتی می باشدو مطابق اوامر خداوند حکیم است وبه خاطر حب ویا بغض نیست.
در برخی از مقاتل آمده که امام فرمود: آفرین بر تو ای حبیب تو مردی فاضل بودی که در یک شب قرآن را ختم می‎کردی. در زیارت ناحیه مقدسه آمده: السلام علی حبیب بن مظاهر الاسدی؛ درود بر تو ای حبیب بن مظاهر اسدی.
امتیازات حبیب:

۱٫ امام حبیب را فاضل می‎دانند؛
۲٫ او هر شب، کل قرآن را تلاوت می‎کرد؛
۳٫ معرفت او به امام بر دیگران امتیاز داشت.
در مورد حبیب بن مظاهر آمده است که:
دوبار شهادت دوبار زیارت
آنقدر بی تابی کرد که پدرش مجبور شد او را به محل خلافت علی (ع)در کوفه ببرد و آنجا ساکن شود.سپس حسین (ع)را بهمراه پدرش به خانه دعوت کرد تا روحش با دیدن او آرامش یابد.
از ساعتها قبل روی پشت بام رفت ،به محض دیدن او سراسیمه شد و به پایین پرتاب شد و جان داد.حسین (ع)بالای سر حبیب آمد خطاب به او گفت:”امروز روز موعود نیست.”
دست حبیب را گرفت و به امر خدا زنده شد.سالها گذشت و روز موعود فرا رسید.وقتی مسلم به خاک افتاد حبیب بالای سرش رفت . مسلم با نگاهش به امام اشاره کرد و گفت:”حبیب وصیت می کنم این مرد را تنها نگذار.”
وقت نماز ظهر-حبیب- فرمانده جناح چپ سپاه حسین(ع) مقابل حضرت ایستاد وحملات دشمن را خنثی میکرد.
ناگاه شمشیرهای کفر بر پیکرش فرود آمد و او را خونین نقش به زمین کرد.قبل از اتمام نماز امام، سر حبیب را جدا کرده بودند.
همانطور که می دانید قبر حبیب قبل از قبر امام حسین (ع) می باشد و قبر حبیب یک بار قبل از وارد شدن به حرم و یک بار هم بعد از بیرون امدن زیارت می شود و این فلسفه دوبار زیارت کردن حبیب است زیرا حبیب نیز دو بار در مصاف امام حسین (ع)جان داد.
التماس دعا

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن