دانستنی‌های مذهبی

مسجد النبی ، دانشنامه جامع +گالری تصاویر و نقشه

مسجدُ النّبی یا مسجد نبوی، مسجدی در شهر مدینه در کشور عربستان سعودی است که مرقد پیامبر اسلام‌(ص) نیز در آن جای دارد.

مسجدُ النّبی یا مسجد نبوی، مسجدی در شهر مدینه در کشور عربستان سعودی است که مرقد پیامبر اسلام‌(ص) نیز در آن جای دارد. این مسجد پس از مسجدالحرام دومین مسجد مقدس جهان اسلام است که توسط پیامبر اکرم(ص) در سال اول هجری ساخته شد و در دوره‌های مختلف توسعه یافته است. خانه پیامبر(ص) و خانه علی(ع) و فاطمه(س) نیز در کنار این مسجد بوده که در توسعه‌های مسجد، به آن ملحق شده است. مسجدالنبی از مهمترین زیارتگاه‌های مسلمانان است و نزد شیعیان جایگاه ویژه‌ای دارد.

اسامی مسجد النبی

مسجدالنبی به

  • جامع مدینه
  •  مسجد الرّسول
  •  مسجد رسول الله
  •  مسجد نبوی
  •  مسجد مدینه

معروف است. مشهورترین نام این مسجد، «مَسجدُالنَّبی» است. پیامبر اکرم(ص) در این مسجد نمازهای جماعت را اقامه می‌کرد و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی خویش را در این مکان وسعت می‌بخشید، از این‌رو این مسجد را از دیرباز به مسجدالنبی می‌شناسند. همچنین افزوده شدن خانه پیامبر که محل دفن او نیز بوده به این مسجد، در این نامگذاری مؤثر بوده است. پیامبر(ص)، در روایاتی از مسجد النبی با تعابیری همچون «مسجدی»(مسجد من) تعبیر کرده است.این مسجد در قسمت مرکزی شهر مدینه، در کشور عربستان سعودی است

ساخت و توسعه مسجد النبی از زمان پیامبر اسلام تا حال
ساخت و توسعه مسجد النبی از زمان پیامبر اسلام تا حال

بنیان گذار مسجد النبی کیست؟

رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – خطاب به گروهی از بنی نجار فرمودند: این مکان را بهمراه آنچه دارد ارزش یابی و قیمت گذاری کنید تا جهت بنای مسجد خریداری شود، بنی نجار گفتند: به خدا قسم چیزی نخواهیم گرفت؛ زیرا شما زمین را برای خدا می خواهید.

در آن زمین نخل خرما، قبر عدّه ای از مشرکین و ساختمان مخروبه ای وجود داشت که به همین جهت در اطراف آن دیواری کشیده شده بود.

بعد از جلب رضایت قبیله بنی نجار، پیامبر عظیم الشأن دستور داد: درختها را قطع کردند و قبرها را بهمراه ساختمان مخروبه صاف و هموار نمودند، و برای ساختن مسجد آماده ساختند.

سخن نزدیکتر به واقع اینکه: رسول خدا – ص – أسعد بن زراره  را نزد خود خواسته و فرمودند: زمین متصل به مسجدی را که در آن نماز می خوانیم بخرید تا مسجد مناسبی را بنا کنیم.

أسعد بن زراره عرض کرد: ای رسول خدا! این سرزمین متعلق به دو یتیم به نام «سهل» و «سهیل» فرزندان رافع بن عمر و بن نجّار، است که مسئولیت و سرپرستی آن دو، به عهده من است و شما می توانید در این زمین مسجد را بنا کنید.

رسول خدا – ص – فرمودند: «حتماً باید قیمت زمین را بگیرید».

لذا پس از ارزش یابی قیمت زمین را به یتیمان پرداخت نمودند و سپس آن را تصرف کردند.

پیامبر گرامی اسلام – ص – به همراه دیگر اصحاب – که در بنا و ساختن مسجد دست اندرکار بودند – ابتدا پایه های مسجد را از سنگ چیده، سپس دیوارهای آن را با خشت های خامی که مسلمانان طبق دستور آن حضرت فراهم کرده بودند، ساختند، ستونهایش را از تنه های درخت خرما قرار داده بودند و قسمتی از سقفش را با شاخه های نخل خرما پوشاندند و بخش زیادی از سقف آن بدون پوشش ماند.

 نورالدین سمهودی نقل می کند که پیامبر اکرم – ص – هنگام ساختن مسجد چنین زمزمه می کرد:

اللّهم لاخیر اِلّا خیر الآخره فارحم الأنصار و المهاجره

و نیز گفته است که امیرالمؤمنین علی – علیه السلام – با مهاجرین و انصار در کنار رسول خدا – ص – مشغول کار بود و این رجز را می خواند:

لایستوی من یعمر المساجد یدأب فیها قائماً و قاعد و من یری عن الغبار حائذاً

وضعیت هندسی ساختمان مسجد النبی در آن روز بدین صورت بود که: مقدار سه ذراع از دیوار به وسیله سنگ و بقیه آن با خشت خام بنا گردید، و چنانکه گفته شد: سقف مسجد از شاخه های نخل خرما بود و این شاخه ها بگونه ای به همدیگر چسبیده و در کنار هم چیده شده بود که آفتاب به داخل نفوذ نمی کرد.

ولیکن چنان نبود که از نفوذ آب باران جلوگیری کند، لذا بعد از مدتی، وقتی باران باریدن گرفت آب به داخل مسجد چکّه کرد، و برای مسلمانان مشکلاتی را بوجود آورد که بناچار سقف را گِلکاری نمودند.

مراغی از ابن نجار نقل می کند: از رسول خدا – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – در مورد کیفیّت و چگونگی ساختمان مسجد سئوال کردند، فرمود: «عریشی کعریش موسی، خشیبات، والأمر أعجل من ذلک».

«مسجد من سایبانی همانند سایبان موسی – علیه السلام – است که چوبهایی بهمراه داشت، (او سپس فرمود:) مرگ و اجل با سرعت تمام به سراغ انسان خواهد آمد».

دورانی از عمر مسجد نگذشته بود که یاران پیامبر اکرم – ص – پیشنهاد کردند مسجد را گسترش دهند و گفتند چنانچه آن حضرت موافق باشند ساختمانی محکم تر بسازند، که رسول خدا – ص – همان جواب را تکرار فرمودند.

ارتفاع و بلندی دیوار مسجد به اندازه قد یک نفر می شد،هنگامی که خورشید بالا می آمد، طول سایه دیوار به اندازه یک ذراع (دو قدم) می شد و نماز ظهر توسط مسلمانان اقامه می گردید و آنگاه که به دو ذراع می رسید نماز عصر می خواندند.

نماز رسول خدا و مسلمانان به سوی بیت المقدس برگزار می شد زیرا از قبله مسجدالنبی از ابتدای تأسیس تا مدت یکسال و أندی به سوی بیت المقدس بود، همانطوری که رسول اکرم – صلی اللَّه علیه و آله و سلم – قبل از هجرت در مکّه به سوی بیت المقدس نماز می گزارد.

 

توسعه مسجد النبی در زمان خلفای اهل سنت

پس از پیامبر اکرم (ص) خلفای راشدین یکی پس از دیگری به گسترش و آبادانی مسجدالنبی اقدام کردند و علاوه بر مساحت درونی و بیرونی، درهایی به آن افزودند و جدیدترین تزئینات معاصر خود را در این مسجد به کار می بردند و بر زیباییها و جلوه های تزئینی آن می افزودند.

اما با توجه به همه گستردگیهایی که طی سالهای متمادی پس از پیغمبر (ص) انجام شد، بیشترین توسعه مسجدالنبی از سال ۱۴۰۵ آغاز شد که به طور کامل تعمیر و بهبود یافت و مساحت آن از ۱۶۵ هزار و ۵۰۰ متر مربع که ۲۵۷ هزار نمازگزار در آن می توانستند به اقامه نماز بپردازند، طی طرحی به ۴۰۰ هزار و ۵۰۰ متر مربع با گنجایش ۶۵۰ هزار نمازگزار رسید.

اینک این حرم دارای ۸۱ در و ۲۷ قبه متحرک در سطح است که به طرز زیبا و به شکل دایره بوده و وزن هرکدام به ۸۰ تن می رسد. دستگاههای برق رسانی جدید ایستگاههای پستی و تهویه هوا نیز در این محوطه مشاهده می شود. وجود ایستگاههای موتر که به منظور حمل و نقل زائران تعبیه شده، مساحتی در حدود ۳۹۰ هزار متر مربع را به خود اختصاص داده که ۴ هزار و ۵۰۰ واسطه نقلیه می توانند در آن رفت و آمد کنند. علاوه بر اینها تلویزیونهای ثابت و متحرک به همراه دستگاههای حساس هشداردهنده و شبکه های تلفنی نیز به منظور آسایش و راحتی زائران در این محوطه تعبیه شده است.

مسجدالنبی محل دفن چه کسانی است؟

زمانی که پیامبر(صلی الله علیه وآله) دفن شد و سپس ابوبکر و عمر را در کنار آن حضرت دفن کردند، به تدریج میان بخش متعلق به عایشه و این قسمت، پرده (و سپس در روزگار عمر دیوار کوتاهی) کشیده‌شد.
این وضعیت تا زمان توسعه مسجد در عهد ولید، به همان شکل باقی بود. در آن زمان که قسمت شرقی مسجد توسعه یافت، مرقد مطهر در حالی که گرد آن یک پنج ضلعی کشیده‌شد، داخل در مسجد گردید.

توسعه مسجد النبی در زمان آل سعود

 توسعه در زمان ملک عبدالعزیز

تا سال۱۳۷۰ ه. ق. که از سوی ملک عبدالعزیز تلاش جدیدی برای بازسازی مسجد آغاز شد، اقدامی برای تعمیرات اساسی در مسجد به عمل نیامده بود . در این سال ملک عبدالعزیز بنا به سفارش و تشویق علی حافظ و عثمان حافظ دو برادری که مسولیت روزنامه (المدینه المنوره) را داشتند کار را آغاز و زیرنظر عده ای از مهندسان طرح هائی را برای توسعه مسجد آماده ساخت.

نتیجه مذاکرات و مطالعات تا ۵ شوّال ۱۳۷۰ هـ . ق. به طول انجامید و در این تاریخ هیئتی که برای همین منظور از طرف ملک عبدالعزیز انتخاب شده بودند، به خریداری خانه ها و دکان های موجود در جهات شرقی و غربی، خاصه سمت شمالی یا شامی (حدّ نهایی توسعه مسجد در زمان عبدالمجید عثمانی) مبادرت ورزیدند. شیخ محمد صالح -قزّاز به عنوان مدیر عامل و شیخ محمد بن لادن در سِمت نماینده مخصوص ملک، نظارت عالیه را بر اداره توسعه حرم آغاز نمودند.

در ربیع الأوّل سال۱۳۷۲ هـ . ق. پس از تخریب خانه ها و مسطّح کردن زمین لازم جهت توسعه مسجد و احداث خیابان ها و میدان های اطراف مسجد ـ که حدود ۲۲۹۵۵ مترمربّع بود ـ اوّلین سنگ بنای ساختمان توسعه مسجد، توسّط «ملک سعود» ولیعهد سعودی نهاده شد.

شرکت ساختمانی طرف قرارداد، تمامی امکانات ساختمانی خود را در ذوالحُلیفه متمرکز کرده بودند و مهندسان مشاور با همکاری ایتالیایی ها، مصری ها، سوری ها و پاکستانی ها با استخدام کارگران سعودی، سودانی، یمنی و حضرمی، مصری، سوری و پاکستانی، طرح مصوّب را با حدّاکثر کوشش و در کوتاه ترین زمان ممکن عملی کردند; به نحوی که در اوایل سال ۱۳۷۵هـ . ق. کار ساختمانی توسعه مسجد را به اتمام رساندند.

بنای سعودی ها در قسمت شمالی مسجد و در امتداد حدّ مسجد تا توسعه عبدالمجید، به صورت یکی از پر شکوه ترین مساجد عالم اسلامی جلوه گری می کند. این بنا که حدود ۶۰۲۴ مترمربّع مساحت دارد، با توسعه و تجدید بناهایی که در سه سمت شرقی و غربی و شمالی مسجد به مساحت ۶۲۴۷ مترمربّع صورت گرفت، مجموع بنای سعودی ها را به ۱۲۲۷۱ مترمربّع افزایش داد که با محاسبه مساحت جهت قبلی و قدیمی مسجد که تاکنون پابرجاست، (یعنی ۴۰۵۶ مترمربّع) مساحت کل بنای مسجدالنبی را در زمان ما به ۱۶۳۲۷ مترمربع رسانید.

در این بنای پرشکوه و ظریف که به صورت سه شبستان شمالی، شرقی و غربی احداث گردید، ۲۲۲ ستون زیبا، با سرستون های فلزّی توأم با سنگ های حجّاری شده و منقّش، جلوه آرایی خاصّی دارد و برای استواری چنین بنایی ۷۴ ستون مربّع شکل در امتداد دیوارهای شرقی و غربی، هر یک به طول ۱۲۸ متر و دیوار شمالی به طول ۹۱ متر احداث شد که به وسیله ۴۴ پنجره بزرگ و مزیّن به سنگ های تراشیده شده و سرستون های هلالی، به شبستان های مذکور شکوه خاصّی بخشید.

در قسمت شرقی و غربی دیوار شمالی مسجد، دو مناره به سبک معماری عثمانی، در نهایت استحکام و ظرافت که هر یک با هفده متر عمقِ اساس، ۷۰ متر ارتفاع دارد، عظمت بنای مسجد را دو چندان کرد.

پس از اتمام مرحله نخست توسعه، ضرورت تکمیل آن و تعمیر نمای خارجی دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی، مدّنظر دولت قرار گرفت. همچنین نمای خارجی درهای باب السّلام و باب الرّحمه و باب جبرئیل و باب النّساء تجدید بنا گردید و باب الصّدیق که در زمان گذشته مسدود شده بود، با تعمیر و مرمّت جدیدی گشوده شد. سعودی ها در این توسعه و مرمّت، دری به نام باب عبدالعزیز در دیوار شرقی و باب عثمان بن عفّان، باب المجیدی و باب عمر بن الخطاب در دیوار شمالی مسجد و دری به نام باب السعود در دیوار غربی، حدّ میان باب الرّحمه و باب السّلام، به نحو با عظمتی ایجاد کردند و آنچه در تعمیر و مرمّت و تجدید رنگ و سفیدکاری و . . . در بنای قدیمی، مناره ها، حجره و گنبد ضروری بود، انجام گرفت.

در زمان ملک سعود و ملک فیصل نسبت به خریداری بناهای اطراف مسجد، خاصه در قسمت غربی و تسطیح آن جهت نمازگزارانی که در اثر کثرت جمعیّت، جای مناسب در مسجدالنّبی نمی یابند، اقدامات اساسی صورت گرفت. با اجرای این طرح، مسجدالنّبی توسط زمین های مسطّح به شعاع زیادی از شمال و جنوب و شرق و غرب، احاطه شد.

 توسعه مسجدالنبی در زمان ملک فهد

باتوجه به افزایش روز افزون تعداد حجاج و معتمرین در سنوات اخیر، ضرورت توسعه مسجد النبی (ص) بیش از پیش احساس می شد به همین دلیل ملک فهد در نهم ماه صفر سال ۱۴۰۵ ه.ق (نوامبر۱۹۸۴م) اولین سنگ بنای بزرگترین توسعه مسجد النبی (ص) را نهاد و در ماه محرم سال بعد یعنی ۱۴۰۶ه.ق عملیات ساختمانی این پروژه عظیم آغاز گردید و در سال ۱۴۱۴ ه.ق به پایان رسید و ملک فهد در تاریخ روز جمعه مورخ ۴/۱۱/۱۴۱۴ ه.ق و ۱۵/۴/۱۹۹۴ م با کار گذاشتن آخرین آجر توسعه جدید در جای خود، پایان عملیات این توسعه شگرف رسما اعلام گردید.

برای تامین مساحت لازم جهت این توسعه بیش از ۱۰۰۰۰۰ متر مربع از زمین های اطراف مسجد از مالکان آنها خریداری و پس از تخریب ساختمان ها و تصدیح زمین ضمیمه مسجد گردید. مجری طرح توسعه موسسه بن لادن بزرگترین موسسه عمرانی سعودی بود. توسعه جدید مقدار ۸۲۰۰۰ متر مربع مساحت داشت که تقریبا ۵ برابر مساحت مسجد تا آن زمان بود و بدین ترتیب مساحت کلی مسجد به حدود ۹۸۵۰۰ متر مربع رسید. محدوده ای که قرار بود بناهای جدید در آن افزوده شود شامل شرق، غرب و شمال مسجد بود اما از طرف جنوب جز میدانی سنگ فرش شده ساختمانی نیافزودند.

مساحت پشت بام مسجد نیز پس از آماده سازی برای ادا نمودن فریضه نماز و فرش نمودن آن با سنگ ضد حرارت (گرم نشو) به ۶۷۰۰۰ متر مربع رسید.

بدین ترتیب تعداد نمازگزاران از ۲۸۰۰۰ نفر قبل از توسعه به تعداد ۲۵۰۰۰۰ نفر بعد از توسعه رسید که این تعداد در داخل مسجد و بر پشت بام آن فریضه خود را به جای می آورند و در مواقع ازدیاد حجاج و معتمرین حدود یک میلیون نمازگزار میتوانند در آن واحد در داخل و پشت بام مسجد و همچنین محوطه های بیرونی آماده شده آن، نماز بگزارند.

این توسعه بزرگ بر ۲۱۷۴ ستون استوار گردید که همگی آنها با سنگ مرمرین سفید تزئین شده به طوری که هر ستون به وسیله دوازده قطعه روکش سنگی که به طور ماهرانه ای نصب گردیده اند، پوشیده شده و در نصب این روکش ها آنقدر ظرافت بکار رفته که در دید اول یکپارچه نشان می دهند. برای این نماسازی حدود ۱۷۰۰۰ تن سنگ مرمر مشهور (کراره) به کار رفت و از این مقدار سنگ حدود ۲۵۰۰۰ غلاف سنگی برای پوشش ستون ها ساخته شد.

در این توسعه شش مناره زیبا و متوازن برای مسجد ساخته شد که ارتفاع هر کدام از آنها به حدود ۱۰۴متر می رسد.

بر بالای هرکدام از این مناره ها هلالی به ارتفاع شش متر و به وزن ۴٫۵ تن نصب گردیده و بدین ترتیب تعداد مناره های مسجد به ده عدد رسید.

در سقف توسعه تعداد ۲۷ گنبد تاشو (متحرک) برای حفظ برودت هوای داخل مسجد ، تهویه و نیز استفاده از نور طبیعی در هنگام ضرورت کار گذاشته شد که وزن هرکدام از آنها ۸۰ تن است. این گنبدها از داخل با چوب مخصوصی که به وسیله احجار نفیسه و به رنگ های مختلف و زیبا تزئین گردیده پوشیده شده است.

از نکات جالب این گنبدها این است که باز یا بستن آن با وجود سنگینی زیاد فقط یک دقیقه طول میکشد و این در حالی است که اگر این باز و بسته شدن به صورت دستی انجام می گرفت برای هر باز یا بستن آن حداقل نیم ساعت زمان لازم است. از نکات جالب دیگر این توسعه درب های زیبای آن است که از بهترین انواع چوب ساج ساخته شده و برای ساخت این درب ها و پنجره ها بیش از ۱۶۰۰ متر مکعب چوب ساج خشک گردید. این درب ها و پنجره ها بدون میخ و با ادخال قطعات آنها در همدیگر ساخته شده اند.

درب های مسجد النبی :

با وجودی که وزن هر درب به ۲٫۵ تن میرسد ، به حدی متوازن کار گذاشته شده اند که حتی ۱نفر به تنهایی و به سهولت درب های معمولی آنها را باز و بسته می نماید.

این درب ها به ۴ مجموعه عمده تقسیم می شوند:

  • مجموعه اول به تعداد ۷ عدد، که هرکدام از آنها از ۷ درب تشکیل شده اند.
  • مجموعه دوم به تعداد ۳ عدد، که هرکدام از آنها از ۳ درب تشکیل شده اند.
  • مجموعه سوم به تعداد۴عدد ، که هرکدام از آنها از ۲ درب تشکیل شده اند.

مجموعه چهارم به تعداد ۱۹ عدد، که هرکدام از آنها از ۱ درب تشکیل شده اند.

و بدین ترتیب تعداد درب ها به ۸۵ عدد می رسد.

در زیر زمین این توسعه محوطه وسیعی به وسعت پروژه توسعه احداث گردیده است که در این محوطه دستگاه های تهویه و تبرید که تعداد آنها به ۱۴۴ دستگاه می رسد، کار گذاشته شده است. همچنین ، در این محوطه زیر زمینی اتاق هایی برای کنترل دستگاه ها و مراقبت های امنیتی ، تنظیم صدا و سایر خدمات ساخته شده است.

اطراف توسعه را محوطه های جالبی برای ادای نماز حجاج و معتمرین به مساحت ۲۳۵۰۰۰ مترمربع احداث گردیده که کف آن به وسیله سنگ های مرمر زیبای (گرم نشو) و همچنین گرانیت رنگی، با اشکال هندسی و اسلامی زیبایی تزئین شده است. و همین محوطه هاست که در زمان ازدحام حجاج ظرفیت نمازگزاران را به حدود یک ملیون نفر می رساند.

همزمان با این توسعه ، پروژه ایجاد ایستگاه های تبرید و همچنین تامین برق مورد نیاز مسجد نیز به انجام رسید. این طرح در ۷ کیلومتری مسجد النبی و در زمینی به مساحت ۷۰۰۰۰ مترمربع ایجاد شده و از تعدادی ساختمان تشکیل شده است که از جمله آنها می توان ساختمان دستگاه های تهویه و ساختمان دستگاه های ایجاد فشار و همچنین ساختمان تولید برق احتیاطی برای اوقات ضرورت را نام برد.

دستگاه های خنک کننده از شش موتور بزرگ که قدرت خنک کنندگی هرکدام از آنها ۳٫۴۰۰ تن و یا به عبارتی ۸۱۹۰۰۰ متر مکعب در ساعت است تشکیل گردیده اند.

هوای خنک ایجاد شده از طریق این تونل هفت کیلومتری که عرض آن ۶٫۱۰ متر و ارتفاع ۴٫۱۰ متر است به وسیله یک لوله به قطر ۹۰ سانتی متر و همراه با آب خنک به محوطه زیر زمین مسجد النبی منتقل شده و به ۱۴۴ دستگاه تهویه منصوب در آنجا منتقل می شود و از طریق این دستگاه ها تمام مسجد النبی خنک می گردد، آب برگشتی نیز به وسیله لوله دیگری که قطر آن هم ۹۰ سانتی متر است از طریق همان تونل به محل اولیه خود بر می گردد و این کار مرتبا تکرار میگردد. در این تونل ۳۱ اتاق برای خنک کردن آب و پمپاژ آن وجود دارد.

همزمان با این توسعه یک پارکینگ دو طبقه به مساحت ۳۹۰۰۰۰ مترمربع و به ظرفیت ۴۲۰۰ اتومبیل ساخته شده که در آن پله های معمولی، پله های متحرک ، آسانسور برای سالمندان و نیز آسانسور مخصوص جانبازان نصب گردیده است. همچنین اتاق هایی برای برق، مراکز تعمیراتی، دفاتر کار ، شبکه های آب و فاضلاب ، سیستم ایمنی خودکار آتش نشانی که در زمان آتش سوزی به طور خودکار شروع به کار کرده و دیواره ای از آب بین مناطق آتش گرفته و بقیه مناطق به صورت حائل ایجاد می نماید نیز وجود دارد.

در بین محوطه پارکینگ ساختمان هایی در ۴ طبقه برای سرویس های بهداشتی احداث شده که در آن حدود ۶۰۰۰ محل وضو و ۲۰۰۰ توالت کار گذاشته شده است.

همچنین به عنوان یک کار احتیاطی برای تامین برق مورد نیاز مسجد و واحدهای احداثی دیگر چهار منبع مختلف در نظر گرفته شده که دوتای آن از شرکت برق مدینه منوره و منبع سوم متشکل از شش دینام مولد بسیار بزرگ است و چهارمین منبع از تعداد زیادی باتری که در داخل مسجد النبی کار گذاشته شده است تشکیل می گردد. اگر یکی از منابع برق شهر قطع شود برق مسجد به طور اتوماتیک از منبع دوم تامین میشود و اگر هر دو منبع شهری از کار بیافتند که این پدیده فوق العاده نادر است، منبع سوم به طور اتوماتیک به کار خواهد افتاد و اگر همه منابع از کار افتادند که این حالت شبیه به محال است برق مسجد و مراکز ضروری از طریق چهارمین منبع تامین خواهد شد.

در دو صحن پیشین مسجد نیز، چترهای خودکاری گذاشته شده که برای جلوگیری از آفتاب و باران باز و بسته می شوند.

همچنین به منظور سهولت رسیدن به پشت بام مسجد افزون بر پله های سنگی چندین مورد پله برقی ساخته شده اند که می توان به راحتی توسط آنها به پشت بام مسجد رفت.

از نکات جالب این توسعه آن است که در تمامی بنای جدید، کوشش شده است تا افزون بر ابتکار های جدید معماری مسجد به گونه ای باشد که با معماری پیشین که میراث دوره مملوکی و عثمانی است هماهنگ باشد. در این بنا ، نام «الله» و «محمد» در همه جا تکرار شده و برخلاف دوره عثمانی که از نام خلفا هم برای تزئین استفاده می شد در معماری جدید استفاده نشده است.

 

 توسعه در زمان ملک عبدالله

آخرین مرحله توسعه مسجد، توسط ملک عبدالله پادشاه کنونی سعودی انجام شده و تاکنون ادامه دارد. وی به نوبه خود اقدام به انجام کارهایی در جهت توسعه مسجد نمود، که در اصل مکمل کارهای ملک فهد به حساب می آید. این توسعه شامل :

 توسعه بیرونی جهت شرقی مسجد

این توسعه به حدود ۳۰۵۰۰ متر مربع می رسد که همچون محوطه های قبلی با سنگ های مرمرین سفید و گرم نشو (ضد حرارت) و برای ادای فریضه نماز فرش گردیده و نمازگزاران از ماه مبارک رمضان سال ۱۴۲۹ه.ق در آن نماز به جای آوردند. در زیرزمین این محوطه دو طبقه ساخته شده که یک طبقه آن به صورت تونلی برای عبور انواع اتومبیل ها و طبقه دوم آن علاوه بر پارکینگ دارای چهار ساختمان برای سرویس های بهداشتی است که هر ساختمان دارای ۸۸۸ دستگاه توالت و ۱۸۲۳ جایگاه وضو است. در این پروژه ۴۴ پله برقی و ۱۲ آسانسور و تعدادی پله معمولی نیز کار گذاشته شده است.

 پروژه چترها

این پروژه نیز در حد خود شگرف و بی نظیر است و از ۲۵۰ چتر بزرگ تشکیل شده که بر روی ستون های موجود در محوطه های بیرونی مسجد نصب گردیده اند.

این چترها پس از باز شدن، مساحت ۱۴۳۰۰۰ متر مربع از محوطه های اطراف مسجدالنبی (ص) را در چهار جهت آن می پوشاند. در زیر سایه هر یک از این چتر ها بیش از ۸۰۰ نفر می توانند نماز بخوانند.

اضافه بر این چترها که مخصوص نمازگزاران است ، شش مسیر در جهت جنوبی مسجد برای عبور و مرور حجاج و معتمرین نیز به وسیله چتر پوشیده شده است.

این چترها به طور اختصاصی برای استفاده در مسجدالنبی ساخته شده و در ساخت آنها آخرین تکنولوژی ها به کار رفته است. این چترها به صورتی ساخته و نصب شده است که در هنگام باز شدن یکی بالای دیگری قرار میگیرند به طوری که محوطه زیر خود را کاملا پوشش می دهند. ارتفاع یک سری از آنها هنگام باز شده ۱۴٫۴۰ متر و ارتفاع گروه دیگر ۱۵٫۳۰ متر است.

جالب اینجاست که ارتفاع هر دو گروه چترها در حالت بسته ۲۱٫۷۰ متر است.

– نصب پنکه های پخش کننده آب

در این طرح تعداد ۴۳۶ پنکه بزرگ که در زمان چرخش، آب را به صورت ذرات ریز و پودر مانند در جهات مختلف پخش می نمایند. این پنکه ها در تلطیف و خنک نمودن هوای محوطه های بیرونی مسجد مخصوصا در گرمای تابستان فوق العاده موثرند. این پنکه ها بر روی ستون هایی که چترها بر آن سوار شده اند نصب گردیده اند .

 

نقشه جدید مسجدالنبی

نقشه مسجدالنبی

 

 

بازسازی ظاهری مسجد النبی

در حال حاضر مسجدالنبی دارای ۸۱ درب و ۲۷ گنبد متحرک و دارای امکانات رفاهی مدرن همچون سیستم تهویه هوا، تلویزیون‌های ثابت و متحرک، دستگاه‌های هوشمندِ هشداردهنده، شبکه‌های تلفنی و پایانه‌های حمل‌ونقل زائران مجهز به ۴ هزار و ۵۰۰ دستگاه خودرو است.

کف مسجدالنبی  با استفاده از سنگ مرمر و سنگ قرمز مفروش شده و سقف آن بر فراز ۲۰۱۴ ستون بنا شده است؛ سه محراب به نام‌های محراب نبوی، محراب عثمانی و محراب سلیمانی که تمامی آنها طلاکوب شده‌اند در مسجد خودنمایی می‌کنند. مسجدالنبی ۱۰ مناره ۹۲ متری و ۵ مناره ۷۰ متری نیز دارد.

زائر

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن