امکانات شهرهای زیارتیدانستنی ها

مناره ساعت در حرم مطهر علوی

مناره ساعت در حرم مطهر علوی

ساعت صحن مطهر علوى یکى از ساعتهاى نادر و منحصر به فرد به شمار مى رود. در بالاترین نقطه ى مناره, گنبدى کوچک و طلا کارى شده به چشم مى خورد.(۱)درون ساعت سه زنگ بسیار بزرگ قرار دارد. زنگ ساعت هر پانزده دقیقه به صدا در مى آید. گنبد کوچک بالاى مناره بر هشت ستون کوچک طلا کارى شده قرار دارد. این ستونهاى متقابل چهار ایوان کوچک را تشکیل مى دهند. قاعده ى این ستونها مساحتى مربع شکل بوده که سقف اتاقک ساعت مى باشد. درون اتاقک , دستگاه ساعت و دنده هاى آن قرار دارد. این دستگاه ساخت کشور انگلستان بوده و در سال (۱۳۰۵هجرى) توسط یکى از وزراى ناصرالدین شاه قاجار بنام أمین الملک به حرم مطهر اهدا شد. دستگاه ساعت مستطیل شکل بوده و ارتفاع آن حدود دو متر مى باشد و به صورت افقى بر کف اتاقک قرار دارد. میله اى عمودى بر روى این دستگاه قرار دارد که نیرو را از دستگاه به صفحه هاى چهارگانه ساعت منتقل مى کند. پاندولى بسیار بزرگ به ساعت متصل است و به طرف اتاقک دوم (پایین دستگاه) آویزان است. در اتاقک دوم, پلکان صعود به بالاى ساعت قرار دارد.
ارتفاع کلى مناره ى ساعت از کف پشت بام تا کلمه ى جلاله ى (الله) که بالاى گنبد مناره قرار دارد (۱۴,۷۵متر) مى باشد. بدنه ى مناره (برج ساعت) از چوب ساخته شده است. طى پروژه ى ترمیم مناره ى ساعت, بدنه ى آن بوسیله تیر آهن استحکام یافت و دیواره هاى آن با کاشى معرق زیبایى پوشانده شد. کتیبه هاى نقش بسته بر دیواره هاى مناره ى ساعت که از جنس کاشى معرق است به این شرح است:
طرف شمالى: ( أشهد أن علیا حجه الله) و (علی مع القرآن و القرآن مع علی) و (یا عز من لا عز له)
طرف شرقى: ( أشهد أن علیا ولی الله) و (علی مع الحق و الحق مع علی) و (یا ذخر من لا ذخر له)
طرف غربى: (أشهد أن علیا ولی الله) و (علی مع الحق و الحق مع علی) و (یا ذخر من لا ذخر له)
طرف جنوبى ( أشهد أن علیا حجه الله) و (علی رایه الایمان و مناره الهدى) و (یا غوث من لا غوث له) (۲)

یادداشت ها:
۱٫ دیواره هاى مناره ى ساعت در سال (۱۳۲۳هجرى) با صفحات فلزى طلاکارى شده پوشانده شد. بانى این کار فردى نیکوکار از اهالى تبریز بود. گفته مى شود این طلاکارى حدود بیست هزار دینار هزینه داشت. (مشهد الامام علی, سعاد ماهر۱۷۶). الحلفی در کتاب (لمحات تاریخیه عن مشهد الامام علی) ذکر مى کند که آیه الله امام سید محمود الشاهرودی با  اموال شخصى خود این مناره را در سال (۱۳۹۳هجرى) طلا کارى نمود. شیخ على الشرقى نیز ذکر مى کند که این ساعت اولین ساعت صحن مطهر نبوده و قبل از آن ساعت دیگرى بود. اما از آنجایى که این ساعت بهتر بود, ساعت قدیمى برداشته شد. تاریخ ساعت نخست ثبت نشده است. (المفصل, حسن الحکیم ۱۱۴:۲).
۲٫ حاج محمد رضا فرزند حاج عباس الکرمانى براى ما چنین نقل مى کند: در سال (۱۳۰۵هجرى) هنگامى که این ساعت به شهر نجف رسید و در صحن مطهر قرار گرفت ماده تاریخ این واقعه را در ابیاتى ذکر نمودم:

ذِی قُبّهُ الکرّار حامی الحمــا     أنْوارُها فی الکونِ لـمّاعـَــه
فـیــا موالیـه بتاریخـنـــــــــا   بصحنها قد وضعوا ساعـه

(۱۳۰۵هـ)

ابیاتى از شیخ محمد باقر الایروانى نیز بر جا مانده که شیخ عبد علی البهبهانی آنها را براى ما نقل مى کند و مى گوید این ابیات بر روى ساعت نوشته شده بود:

ولیَّ اللهِ یا نـــــعـمَ الــولــی       أنتَ بـابُ اللهِ خـیـرُ العـمــل
هذه الساعــهُ فــــی دقّـــاتها        تنبئُ العالَم بالصوتِ الجلی
لیس إلاّ ذو الفقارِ المرتضى      وبـحـق لا فـــتــى إلاّ عـلــی

أبیات دیگرى نیز بر دیواره ى مقابل ایوان طلا نوشته شده بودند. سید محمد جمال الهاشمی سراینده این ابیات است:

ساعــهٌ تَنـْتمـی لِصـحـنِ عـلــــی    قد سَمَتْ رفعهً وطالتْ جلالا
وإذا اللیل صاحب الشمس أمسى     یتــلألأ نوراً ویزهو جــمالا
وکـــــذا حُــــبــــّنـــا لآل عـــلـــــیّ    سَیــزّکــی بلـطـفـه الأعمالا

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن