اهل‌بیت (ع)شناخت اهل بیت و اصحاب (ع)

یاران شیدای سیدالشهدا علیه السلام /حَنْظَله بن سعد (اسعد) شِبامی

قسمت هفتاد و دوم و پایانی از معرفی یاران شیدای امام حسین(ع) را که به جناب حنظلة بن سعد اسعد شبامي سلام‌الله‌علیه اختصاص دارد از نظر می گذرانید:

یاران شیدای سیدالشهدا علیه السلام /حَنْظَله بن سعد (اسعد) شِبامی

قسمت هفتاد و دوم و پایانی از معرفی یاران شیدای امام حسین(ع) را که به جناب حنظله بن سعد اسعد شبامی سلام‌الله‌علیه اختصاص دارد از نظر می گذرانید:

اشاره

«حنظله»(۱) فرزند «اسعد» که او فرزند شبام بن عبدالله از قراء و بزرگان شیعه است. او از قبیله همدان بود. حنظله مردی فصیح، بلیغ و شجاع بود. او پسری به نام علی داشت که در تاریخ از او یاد شده است. (۲) ابن‌شهر آشوب از او با نام «حنظله بن عمرو الشیبانی» یاد کرده است.(۳) او پس از شهادت «بریر» روانه میدان شد، در حالی که فریادش بلند بودای قوم! من بر شما از روزی سخت، مثل روز احزاب و مانند حال و روز قوم نوح، عاد، ثمود و کسانی که پس از آنها بودند بیمناکم؛ آری، خداوند قصد ظلم و تعدی به بندگانش را ندارد؛ (۴) و ای قوم! من بر شما از روز تناد و فریادخواهی می‌ترسم. روزی که همه روی برگردانید، برای شما در برابر خداوند پناهی نیست، و هر کس را که خداوند در بیراهه وانهد، برای او راهنمایی نیست. (۵)

ای قوم! حسین را نکشید که شما را خداوند به عذابی ریشه‌کن می‌سازد، و البته هر که افترا پیشه کند نومید گردد». (۶) .امام حسین علیه‌السلام در حالی که او را مخاطب قرار داد، از خدای تعالی بر او پاداش نیک درخواست کرد و فرمودای پسر سعد! خداوند تو را مورد مهربانی قرار دهد. هر آینه، اینها همان زمانی که به حق دعوت کردی و دعوتت را اجابت نکردند و به سوی تو حمله‌ور شدند تا خون تو و یارانت را بریزند سزاوار عذاب گشتند. (دیگر دیر شده) چه اینها برادران نیکوکار تو را کشته) و دستشان به خون آنها آلوده شده است(۷حنظله گفت:ای فرزند رسول خدا! شما درست فرمودی. فدایت شوم،(۸) شما از من داناتر و به درک حق سزاوارترید.(۹)

درسی که می‌توان گرفت:

نکته اینجاست که حنظله، در برابر قومی که مدعی مسلمانی است، ولی از قرآن بی‌خبر است، با تکیه به سه آیه (سوره مبارکه غافر، آیات ۳۳، ۳۱، ۳۰ و طه ۶۱)دیدگاه خود را بیان می‌کند. شگفت این که امام سخن او را اصلاح می‌کند و بیان می‌دارد که اکنون جای استفاده از این آیات نیست؛ چرا که اینها با شروع به خونریزی، دیگر خود را مستحق و سزاوار عذاب خداوند کرده‌اند. این انذار پیش از این درگیری نتیجه‌بخش و کارآمد بود؛ ولی الآن برای بازگشت قدری دیر شده است. توجه به این نکته، شعار «ما با همه، در هر حال با لبخند برخورد می‌کنیم» را رد می‌کند، آری لبخند و موعظه و پند برای بیداری جاهلان است؛ ولی اگر کسی به حد عناد و لجاجت رسید و دست به جنایت و ریختن خون این و آن زد، دیگر روش امام مقابله مناسب است: (و قاتلوهم حتی لا تکون فتنه»)؛ (۱۰) آنها را بکشید تا فتنه‌ای باقی نماند.

شهادت حنظله

پس از آن «حنظله» از امام پرسیدآیا به سوی آخرت شتاب نکنم؟ و به برادرانم ملحق نشوم؟»(۱۱امام فرمودحرکت کن به خیر دنیا و آن چه در آن است، و (بشتاب) به سوی حکومتی که کهنه نگردد» به او اذن جهاد داده است. او این گونه با امام خداحافظی کرد: «سلام بر تو ای اباعبدالله! درود خداوند بر شما و بر اهل بیت شما، (خداوند) بین ما و شما در بهشتش آشنایی برقرار کند»سپس امام فرمود: «آمین، آمین» (۱۲) و به کارزار پرداخت تا به فوز شهادت دست یافت. (۱۳) .در زیارت ناحیه مقدسه آمده: «السلام علی حنظله بن اسعد الشبامی؛ (۱۴) درود بر حنظله پسر اسعد شبامی».

——————————————————

پی نوشت‌ها:

۱. این نکته بریر اشاره به بیان نبی اکرم است که فرمود من از میان شما می‌روم اما دو چیز گرانمایه را به امانت می‌نهم، آن قرآن و اهل بیت من است.

۲. مقتل الحسین مقرم، ص ۲۸۵ و ۲۸۶؛ نفس المهموم، ص ۱۴۷

۳. تاریخ الامم و الملوک، ج ۵، ص ۴۳۱ – ۴۳۳؛ مقتل الحسین مقرم، ص ۳۰۹ و ۳۱۰؛ الکامل فی التاریخ، ج ۲، ص ۵۶۵

۴. فمن حاجک فیه من بعد ما جاءک من العلم فقل تعالوا ندع أبناءنا و أبناءکم و نساءنا و نساءکم و أنفسنا و أنفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنه الله علی الکاذبین؛ پس از آن که بر تو علم آمد و کسی به شما احتجاج در آن‌باره کرد، پس بگو: بیایید پسرانمان و پسرانتان، زنانمان و زنانتان، و جان خودمان و جان خودتان را بخوانیم و سپس مباهله کنیم و هر کس، لعنت خداوند را بر دروغگو قرار دهد». آل عمران، آیه ۶۱

۵. شیخ طوسی او را از اصحاب امام حسین علیه‌السلام دانسته است. رجال شیخ طوسی، ص ۷۳

۶. ابصار العین، ص ۱۳۰

۷. مناقب آل ابی‌طالب، ج ۴، ص ۱۱۳

۸. یا قوم انی اخاف علیکم مثل یوم الاحزاب مثل دأب قوم نوح و عاد و ثمود، و الذین من بعدهم و ماالله یرید ظلما للعباد

۹. یا قوم انی اخاف علیکم یوم التناد. یوم یولون مدبرین مالکم من الله من عاصم و من یظلل الله فماله من هاد. غافر، آیه ۳۲ – ۳۰

۱۰. یا قوم لاتقوا حسینا، فیسحتکم الله بعذاب و قد خاب من افتری طه، آیه ۶۱

۱۱. رحمک الله انهم قد استجیبوا العذاب حین ردوا علیک ما دعوتهم الیه من الحق و نهضوا الیک لیستجیبوک و اصابک، فکیف، فکیف بهم الان و قد قتلوا اخوانک الصالحین

۱۲. قال: صدقت، جعلت فداک!» تاریخ الامم و الملوک، ج ۵، ص ۴۴۳

۱۳. قال، صدقت، جعلت فداک! انت افقه منی و احق بذلک». موسوعه کلمات امام حسین علیه‌السلام، ص ۴۵؛ تاریخ الامم و الملوک، ج ۵، ص ۴۴۳؛ مقتل الحسین خوارزمی، ج ۲، ص ۲۴؛ بحارالانوار، ۴۵، ص ۲۳؛ بحرانی، العوالم، ج ۱۷، ص ۲۶۷

۱۴. بقره، آیه ۱۹۳

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن